اقبال يغمايى ( گردآورنده )
146
شهيد راه آزادى سيد جمال واعظ اصفهانى ( فارسى )
بايد سه قسمت بكنيد يك قسمت به او بدهيد . اين ورثه بيچاره از يك طرف پدرشان يا مادرشان مرده و در غم و غصه گرفتار شده و از طرف ديگر اين فراشها آمدهاند ، چه جواب بگويند . بايد ملتجى به اين و آن بشوند ، كه يك توسطى نزد آقا بكنيد . خلاصه آنچه اسباب قيمتى از قبيل فرش و مس و پول نقد و غيره اين بيچارهها داشته مىبردند و اولاد اين مسلمان را به گدايى مىانداختند . ديگر بيش از اين نه خودم تاب گفتن دارم و نه شما طاقت شنيدن داريد ؛ همينقدر بدانيد كه جميع اين ظلمهاى خانمانسوز بواسطهء نبودن امتياز فضلى است ، اما اين قصه را هم عرض كنم بىمزه نيست . يكى از تاجرهاى اصفهان كه دلال هم بود اين شخص وقتى كه مرد و آقا خبر شدند آدم فرستادند ، آمدند به ترتيب معمول در اطاقها را قفل و مهروموم كنند . ورثه او خيلى زرنگ بودند و مىدانستند كه چه خبر است ، وقتى كه فراشهاى آقا آمدند فورى فرستادند طبيب حاضر كردند و دوا خريدند و خود را مشغول دوا و غذا درست كردن نمودند . آدمهاى آقا پرسيدند حاجى آقا حالشان چطور است آنها هم جواب دادند خير ، الحمد للّه بهترند و قدرى بهبودى حاصل شده از اين دوايى كه جناب حكيمباشى دادهاند . در صورتى كه حاجى دو ساعت است مرده است و از طرف ديگر در اندرون خانه زنها هرچه اسباب قيمتى و پول نقد و اشرفى حاجى داشته تمام را مىبرند خانهء همسايهها و از آنجا به جاى ديگر . وقتى كه تمام اسبابها را مىبرند آنوقت شروع به گريه و دادوفرياد مىكنند و به عزادارى مشغول مىشوند . فراشهاى آقا كه تشريف مىآورند توى خانه مىبينند حاجى خودش است با لباسهاى تنش . ايها الناس ، اول كسى كه مراعات حفظ امتياز فضلى را فرمود و اشخاص را بحسب لياقت و استعداد رياست و مرتبت بخشود ذات مقدس حضرت احديت جل و علا بود . منصب نبوت و رتبهء رسالت به احدى مرحمت نكرد مگر بعد از آنكه دانست كه اين شخص از هرجهة لياقت و شايستهء مقام پيغمبرى هست . تصور مىكنيد كه حضرت موسى على نبينا و آله عليه السلام در زمان خودش امتياز ما بين مردم نداشت ، البته ارجح مردمان زمان خودش بود ، اعلم قوم خودش بود . در حكمت و عدالت و سخاوت و قدس و ورع و تقوى بر تمام افراد مردم آن عصر برترى داشت كه خداوند او را به نبوت اختيار و مبعوث به رسالت شد ، اگر كه غير از اين باشد يعنى از حضرت موسى بهتر و سزاوارترى در آنزمان يافت مىشد و با وجود اين حضرت موسى برگزيدهء به پيغمبرى گرديد لازم مىآيد كه خداوند عالم جلت عظمته العياذ به ظالم باشد و اين منافات با عدل خداوندى دارد كه ترجيح بلا مرجح يا ترجيح مرجوح بر راجح بفرمايد ، و اين مسئله شرعا و عقلا محال است و ممكن نيست تصور كرد كه فرعون لياقت نبوت را داشته باشد ، او شايستهء رسالت بوده . صريح آيهء شريفه است كه مىفرمايد وَ يُؤْتِ كُلَّ ذِي فَضْلٍ فَضْلَهُ « 1 » يعنى در روز قيامت هركس به قدر لياقت و عمل خود مشمول رحمت الهى مىگردد .
--> ( 1 ) - آيهء سوم از سورة هود سورهء 11