بميرد كه آسوده مىشود ، مىرود شوهر ديگر مىكند ، يا خودش آسوده مىماند . اما اين مردم دو زن مىگيرند يكى را هرشب منزلش مىروند ؛ يكى را هيچ نمىروند . آن زن بيچاره هرشب چراغش را مىگيراند ، و چشم به در خانه دارد كه شايد شوهرش بيايد ، اقلا يك سلام به او بكند تا كسى هم مىآيد حرف بزند اين آيه را مىخواند كه : فَانْكِحُوا ما طابَ لَكُمْ مِنَ النِّساءِ مَثْنى وَ ثُلاثَ وَ رُباعَ « 1 » آخر تو كه باقى آيه را نمىخوانى كه بفهمى مقصود چيست . پيغمبر اكرم ( ص ) در مرض موت ايها الناس ، در مرضى كه فوت شد ، رختخواب او يك شب در خانهء اين زن بود ، يك شب در خانهء آن زن . كدخدا نوروز : جناب آخوند ملا صفر على ، من شما را براى درس دادن آوردم نه براى فضولى كردن ، اين فضوليها به شما نيامده . ما دلمان مىخواست بدانيم كه اين فضوليها با كى است . آيا با جناب وزير است يا جناب حاكم است با جناب آقاست . نمىدانم آخر جناب آقا تو كه هزار جور ديگر كار دارى پس كى بايد بگويد شراب نخور ، كى بايد بگويد زنا نكن . بقيهء مساوات « 2 » خدمت آقايان خودم حفظهم اللّه تعالى عرض كردم كه مبناى ترقى و اساس افتخار و سر - بلندى هرملتى و هر مملكتى متوقف بر اجراى حدود خدا و قانون است بطور مساوات ؛ و هرگاه از حفظ اين مبنى اندكى قصور كنند البته روزبروز ذليل اجانب و دستگير فقر و فاقه و محتاج به خارجه خواهند شد . احكام جميع انبيا و مرسلين بدون استثنا بطور مساوات است ، چرا كه حكم آنها از جانب خدا است و هرچه به ما بگويند از قول خدا مىگويند . خدا هم در اوامر و نواهى ما بين احدى فرق نمىگذارد ، و از هيچكس ملاحظه نمىكند . ديگر آنكه عرض كردم كه معنى مساوات را از آيات قرآن و اخبار صحيحه متواتره براى شما بيان نمايم كه خيال نكنيد اين يك لفظ تازه است و ما مىخواهيم امروز اين مطلب را بگوييم . دين اسلام از تمام اديان بيشتر و صريحتر تأكيد در مساوات دارد و اين قانون متقنه را از بيشتر محترم فرموده ؛ و من اگر بخواهم تمام آيات و اخبارى كه دلالت تامه بر اثبات وجوب اجراى احكام الهى بطور مساوات دارد براى شما بيان كنم ممكن نيست . پس به قدر مقدور آنچه كه فعلا در نظر دارم عرض مىكنم . اولا مساوات معنى فارسى او يعنى برابرى ، به اين معنى كه خداوند تمام افراد عباد را در اداى وظائف و تكاليف دينيه و اجراى قوانين شرع مساوى قرار داده است . و همين است معنى آيه شريفه قُلْ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُكُمْ * يعنى بگو به مردم اى پيغمبر من ، كه من انسانى هستم مثل شما يعنى هرچه بر شما واجب است بر من هم واجب است ، هرچه بر شما حرام است بر من هم حرام است .

--> ( 1 ) - آيهء 3 سورة النساء سورهء چهارم ( 2 ) - شمارهء دوم « الجمال » مورخ سه‌شنبه پنجم صفر المظفر 1325 .