قريه [ اى ] از قراء دينور بوده است . طرفين راه امروز ، همه كوه است ، كوه بيستون از جلو پيداست . همچه خيال مىكنند ، كه حالا مىرسند به منزل هرچه مىروى ، نمىرسى . لب رودخانه به ناهار افتاديم . طولوزون و . . . بودند . طولوزون هم به دخمهء كيكاووس رفته بود . خودش را با طناب كشيده ، برده بودند . شغل يكى از اهالى صحنه است ، كه پياده از راه سختان ، مثل بزكوهى بالا مىرود . دم دخمه و ايوان با طناب مردم را مىكشد بالا . طولوزون مىگفت : رفتم توى دخمه ، گودال‌ها بود ، چاهى بود توى او رفتم . يعنى كم عمق دارد . آنجا هم آثار قبر است . مىگفت لارنس انگليسى آنجا يادگار نوشته بود . من هم يادگار نوشتم . خلاصه باد شديدى از روبرو مىآمد . ناهار را با زحمت خورده سوار شديم . رفتيم جاده « 1 » به كالسكه نشستيم ( حكيم الممالك كه مدتى بود ناخوش بود ، امروز سر ناهار آمده بود ، ضعف زيادى داشت . ) « 2 » باد و گردوخاك زيادى مىآمد . خيلى خيلى مردم را اذيت كرد . رانديم نزديك بيستون . يحيى خان آمد . گفت : كاغذى عزّت الدوله از بيستون نوشته است كه سراپرده اينجا نيست و هيچ‌كس نيست همه رفته‌اند برناج . [ 286 ] در اين حالتى كه يحيى خان اين عرض را ميكرد ، كلاهش را باد برده سر برهنه ايستاده بود ، حرف مىزد . معلوم شد فراشباشى بدون اين كه كسى بگويد اين كار را كرده است . حسام السلطنه هم فرستاده است بنه و مردم ، از برناج برگردند . سوار اسب شده ، گفتيم مردم برنگردند . مىرويم برناج . اما اوقاتم زياد تلخ شد . باد و گردوخاك ، خسته ، حالا بايد از دم بيستون ، به برناج برويم . صعوبت داشت . دو فرسنگ بلكه سه فرسنگ راه هم بود . رانديم رو به طرف شمال و مغرب . رودخانه دينور مىآمد ، ملحق به گاماساب بشود . آب لجن‌دارى بود اسب نمىشد زد . فرو مىرفت به لجن . بالاتر رانده ، از پل كوچكى گذشتيم . تپه در جلو بود . عماد الدوله گفت اين تپه ، سنگر نادر شاه است . بعد رانديم راه پر از بنه و گردوخاك بود . راه‌سنگ ، رودخانه ، نهر ، باطلاق‌هاى غريب داشت . يك دسته زوار گنجه همه سواره بودند . علمى داشتند . ملاحظه شدند . خلاصه هرچه خواستم جائى پيدا كنم ساعتى بيافتيم ، پيدا نشد . آب‌ها و باطلاق‌ها مانع بودند ، رانديم . براى برناج خيلى رانديم . اردو متفرق افتاده

--> ( 1 ) . اصل : جعده ( 2 ) . مطلب داخل پرانتز در ميان فاصله دو سطر نوشته شده است .