ناصر الدين شاه قاجار
20
شهريار جاده ها ( سفرنامه ناصر الدين شاه به عتبات ) ( فارسى )
ارجهرط ، مال حاجى على رضاى كور است . غرقآباد ، مزلقان كه سه ده است ، همه را مزلقان مىگويند . مزارع طرف دست راست : غازياوه ، دوولو ، آفچه مشهد ، منبع رودخانه مزلقانچاى ، از كوه شمالى و سامان و خليفه كندى است . در اينجا خبر تلگرافى رسيد از فارس كه در غره رجب ، پسرى خداوند عالم از دختر عزت الدوله به ظل السلطان داده است . روز دوشنبه هفتم [ رجب ] در نوبران اطراق شد . روز ، به روزنامه خواندن و استراحت گذشت . شب بعد از شام مردانه شد . على رضا خان ، عرفانچى آمدند عرفانچى روزنامه خواند ، امين الملك چند روز است ، گلودرد و ناخوش است . دبير الملك هم ناخوش است . اندرون ، دلبر ، تارچى ، تاجگل ، اصفهانى كوچكه ، زنعمو ، ناخوش هستند . اما الحمد الله سلامت است . شب خوابيدم ، امروز على آمده بود . در همدان بوده است سوار اسبى بود چماق بلندى در دست [ داشت ] حاجى سيف الدوله تلخ آمده است . روز سهشنبه هشتم [ رجب ] امروز بايد رفت قرهدائى ملكى حسين خان سرتيپ پسر على خان . شش فرسنگ راه بود . صبح برخاسته ، سوار اسب شدم . از رودخانه قازان چاى گذشته ، با وجود خشكسالى پنج شش سنگ آب داشت . رودخانه معتبرى است . اين رودخانه از مغرب مىآيد . پلى به نظر آمد . بسيار خوب و قشنگ ساخته بودند . شش چشمه داشت . پل تازه خوبى بود . گفتند زن همدانى ساخته است . زن نساخته تاجر همدانى بهارى ساخته است . دهات معظم ، باغات آن طرف پل پيدا شد ، دم رودخانه از دهات عاشقلوى همدان است و از اين قرار اسامى دارد : متعلق به حسين خان سرتيپ پسر مرحوم على خان ، پستا دربند ، قلعه ، بعد قدرى با وزير خارجه صحبت كرده ، بعد به كالسكه نشستم . گردوخاك زياد است . . . هيئت ارضى ، از پل و رودخانه كه رد مىشوى ، همهجا هردههورده « 1 » است . دست چپ و راست كوه است . كوچك بزرگ از هر جور . خاكى ، سنگى ، زمين بسيار خشك و پرگردوخاك است . راه كالسكه هم خوب نيست . گاهى سنگ دارد [ 265 ] گاهى پست بلند و . . . رانديم الى دو فرسنگ به همين طور خيلى گردوخاك توى كالسكه شد . سوار شدم طرف دست راست ، كوهى سنگى بود . آنجا رفته ، در بالاى آنجا به ناهار افتاديم . حرم هم ناهارگاهشان جلو ما آن طرف جاده ، دور بود . حرم هم آمد گذشت ، رفت به ناهارگاه ،
--> ( 1 ) . پست و بلندى