ناصر الدين شاه قاجار
222
شهريار جاده ها ( سفرنامه ناصر الدين شاه به عتبات ) ( فارسى )
سوار كالسكه شده ، رانديم ، رو به شمال . [ 453 ] راه پست و بلند بود . قدرى رفتيم . طرف دست راست ، در دامنه نزديك جاده « 1 » ده عيسىآباد بود . امامزاده بود . گنبد قديم سازى داشت ، كاشى بود . خوب بنائى بود . اسم امامزاده زكريا بود . ميگفتند پسر امام موسى كاظم ( ع ) است . از نزديك امامزاده گداى زيادى ديده شد . به حسام السلطنه پول دادم ، ببرد تقسيم بكند . گداها ، زنها دورش را گرفته [ بودند ] . كم مانده بود از اسب پائينش بياورند . با وزير خارجه ، اعتضاد السلطنه ، حسام السلطنه [ و ] مشير الدوله ، زياد صحبت شد . راه كالسكه از بغله و پست و بلند شد [ از كالسكه ] پياده شده ، سوار شدم . دست چپ باغات و محل جهرود است ، كه جزء خلج است . و عراق دم راه پيدا بود . بسيار بسيار درّه باصفائى است . همه باغات از هر جور درخت ميوه و غيره و عرض دره بسيار وسيع [ است ] . دهات زياد [ دارد ] . در بهار بايد مثل بهشت باشد . طول دره به قدر يك فرسنگ بيشتر بود . عرض دره به قدر نيم فرسنگ كمتر و بيشتر بود . بسيار باصفا بود . قدرى راه رفته ، طرف دست راست ، روى تپه ، يعنى كوهى به ناهار افتاديم . حرم آمده ، گذشتند . ( عكاسباشى عكس يكنفر پيرمرد خوانسارى را كه بسيار فقير بود انداخت ) « 2 » عرفانچى پيدا شد ، كه در پرى به علت ناخوشى زنش مانده بود . بشدت لاغر شده ، و سياه شده ، از سرما تعريف كرد ، كه از پرى از راه « ازنوله » و ديزآباد و سارو [ و ] آهنگران و سياووشان آمده است . يك نفر آدمش در راه از سرما مرده بود . چند نفر را سرما دست و پا برده بود . در ديزآباد هم كه نصف شب وارد شد ، و در راه يك ذرع برف بوده است ، بعد از ورود به ده مىخواستند ، كه قدرى گرم بشوند ، براى جزئى حرفى ، ميانهء آدم عرفانچى ، و كدخدا جنگ مىشود . يك بار [ ه ] نصف شب ، هزار نفر رعيت ، با چوب و چماق ريخته فحش زياد ، به عرفانچى داده ، بلكه كتك هم زده بودند ، و رفته بودند ، بالاى بام كه خانه را بر سر عرفانچى خراب كنند . عرفانچى بيرون آمده با هزار زحمت و التماس ، آنها را از سر باز كرده بوده است . ( سر ناهار خون زيادى از دماغم آمد ) « 3 » خلاصه بعد سوار شده رانديم . همهجا
--> ( 1 ) . اصل : جعده ( 2 ) . در متن اصلى جمله ما بين پرانتز در بالاى سطر نوشته شده است . ( 3 ) . در متن اصلى جمله ما بين پرانتز در بالاى سطر نوشته شده است .