ناصر الدين شاه قاجار

110

شهريار جاده ها ( سفرنامه ناصر الدين شاه به عتبات ) ( فارسى )

[ اتبا ] پشت كوره‌ها قشلاق اعراب « وهلكله » است و همه دزدند ، رضوانيه تا كاظمين چهار فرسنگ است و شكارگاه است . قلعهء جوهر آقا تازه ساخته‌اند . ده انبار است از بناهاى جعفر برمكى است . كه آنجا مىنشسته ، حالا آبادى قليلى دارد آبش [ را ] از فرات مىآورند . آبادى ابو قريب ، كه از راه دور است دست چپ مسجد براسا ، مزار شيخ جنيد ، مقبره زبيده زن هارون قبر معروف كرخى ، در بغداد جنده خانه ، و بچه‌خانه ، و ميخانه زياد است . اغلب اهل اردو شب‌ها به لباس تبديل به هرزگى مىرفتند . قفه‌چىهاى بغداد ، همه لحاف‌كش هستند . هركس قفه سوار مىشد ، قفه‌چى مىگفت : حاجى . . . « 1 » مىروى يعنى به جنده‌خانه مىروى . كه برويم ، يا جاى ديگر . قرمساق باشى « 2 » بغداد صالح چاووش است . حكيم الممالك چندى است ناخوش است . حكيم طولوزون مىگفت زبان كوچكش بزرگ شده است . بايد ببرم . و الا خفه مىشود از مرا صد الاطلاع نقل شد و مؤلف معجم البلدان و مرا صد الاطلاع هردو ياقوت است . ولى مرا صدرا مختصر كرده . بعد نوشته است بعضى فوايد دارد ، و تفصيل عقر قوق ، را اين‌طور نوشته است عقر قوق او ، عقرى است كه اضافه شده است به قوق كه يك كلمه شده است و گفته‌اند كه او قريه‌اىست از نواحى دجيل و چنين نيست . بلكه او قريه‌اى است از نواحى نهر عليل ميان او و ميان بغداد چهار فرسنگ است و در جانب او تل عظيمى است كه ديده مىشود از پنج فرسنگ ، بلكه بيشتر . و در وسط او بنائى است از خشت و نى كه آن بنا مرتفع‌تر از آن تل است و منهدم شده است . آن بنا از باران و آنچه كه از آن بنا خراب شده است در اطراف او مثل يك تل مرتفعى است . اين نقل قول از صاحب مراصد شد . اما صحيح آن است كه من خود نوشتم . اين هم خوب نوشته است و از اين معلوم مىشود كه اين بنا بسياربسيار قديم است . چرا كه ششصد سال متجاوز است كه ياقوت اين بنا را مخروبه نوشته است . كى آباد بوده است ؟ الله اعلم بحقايق الامور [ 356 ] روز سه‌شنبه پنجم [ شهر رمضان ] امروز بايد رفت به مسيّب كه در كنار فرات باشد 9 فرسنگ راه است . صبح زود از خواب برخاستم سوار اسب شده ، بسيار سرد بود . پاشايان ، حسام ، وزير ، مشير و . . . بودند . قدرى صحبت شد . بعد سوار كالسكه خودم شده

--> ( 1 ) . يك كلمه ركيك حذف شد . ( 2 ) . اصل : قرمصاق