ناصر الدين شاه قاجار
101
شهريار جاده ها ( سفرنامه ناصر الدين شاه به عتبات ) ( فارسى )
اسب شده دواندم . آفتاب گرمى بود . چتر « 1 » نبود اذيت كرد . از عقب رساندند . صحرا همه بوتههاى خار بزرگ و ساير جنس بوته است زياد مثل جنگل اما اسب خوب مىرود . درّاج در ميان بوتهها مثل گنجشك است . حساب ندارد . تفنگ دهباشى را از عقب آورد ، نزديك طاق كسرى يك دراج نر [ 347 ] پريد ، روى هوا زدم افتاد . رفت توى بوته ، دير پيدا كردند ، آوردند . خوب زدم . پاشا هم ديد اما وقت [ و ] فرصت نبود . حيف حيف به تعجيل رفتيم تماشاى طاق را كردم . ديگر اين بنا به تعريف و توصيف قلم نمىآيد . اول آثار دنيا بوده است . خراب شده است . اما وضع ايوان ، و ارتفاع طاق و صنعت بنا و معماران زمان حالا پيدا است . خيلى مرتفع است و خيلى عرض و طول دارد . انشاء الله معيّنا بعد از اين خواهم نوشت . به تعجيل اطرافش را گشته از كنار شط دو ميدان اسب فاصله دارد . مقبرهء سلمان ، در طرف ما بين غرب و شمال طاق است . به فاصله يك ميدان اسب . مقبرهء حذيفه « 2 » بالاتر در طرف شرق طاق است . به حذيفه فرصت نشد بروم . . . به سلمان رفتم . فاتحه مختصرى خوانده شد . مقبرهء محقرى دارد دوسه نخل دارد خدام عرب فقير هيچ ندانى دارد . اغلب مردم در كشتى ماندند . بعد از زيارت به تعجيل رو به كشتى راندم . اشخاصى كه نيامدند به سلمان و در كشتى ماندند ، امين الملك ، محمد تقى خان گشاد ، عرفانچى ، عكاس باشى ، ميرزا محسن خان ، مجد الدوله ، مىگفتند وقتى كه مىخواست بيرون آمده ، سوار اسب بشود ، شلوغ شده بود ، كم مانده بود توى شط بيفتد . تا كمر هم به آب فرو رفته بود . اين هم نيامد به سلمان ، پاشايان ديگر هم نيامدند آقا على هم نيامد آقا سليمان هم نيامد خلاصه خيلى نيامدند آنهائى هم كه آمدند ، پيش و پس ، شلوغ ، دست پاچه . وقتى كه نزديك كشتى شدم . سارى اصلان ، تيمور ميرزا ، امين نظام ، يوسف سقاباشى ، كلب حسين ، عبد القادر خان ، حسن خان ، ديدم مىروند . گفتم اگر مىرويد كه به كشتى باز بيائيد برگرديد به كشتى ، و الا برويد . زيارت كرده ، از خشكى بيائيد . آنها هم رفتند از خشكى بيايند . بعد فردا معلوم شد شب را در سلمان مانده بودند . فردا آمده بودند ، از خشكى . خلاصه سوار كشتى شديم باز تا مردم به قايق بنشينند و بيايند طول كشيد يك ساعت به غروب مانده قدرى بيشتر روانه
--> ( 1 ) . اصل : چطر ( 2 ) . حذيفه : يكى از ياران حضرت على عليه السلام است .