ناصر الدين شاه قاجار

89

شهريار جاده ها ( سفرنامه ناصر الدين شاه به عتبات ) ( فارسى )

كرده است ، و بلوك خالص زياده بر دويست قريه و مزرعه نخلستان است . و شهروان به يعقوبيه هشت فرسنگ است [ 334 ] . دهاتى كه در دو طرف چپ و راست است ، از اين قرار است : سمت راست كه طرف غربى است ، سن‌سل ، حمّض ، سود ، پروانه ، ذباب اواشق در حوالى اين قريه رودخانهء دياله و خراسان به يكديگر نزديك شده در فاصله آن دو نخلستان و باغات است . كه بسيار باصفاست . كرآزهيرات ، ابو سعيده ، مخيصه ، نهر چلبى ابو كرمه مزار ، ابو مشاعل كه مىگويند چراغچى حضرت پيغمبر ( ص ) بوده است زهره ، دوره ، ساله ، نهر شيخ ، از مغرب به مشرق مىرود خرن‌آباد حويد منصوريه حويدز اين قريه در ميانهء حويدز و يعقوبيه ، واقع است . كه از بناهاى منصور دوانقى بوده ، اكنون خراب است . مقابل يعقوبيه در همين سمت دو قريه نزديك است ، كه باغات زياد دارد . اين قراء دست راست ، اغلب صد خانوار ، صد و پنجاه خانوار رعيت دارند اكثر اين دهات وقف امام اعظم ابو حنيفه و شيخ عبد القادر است و در تصرف آقا سيد على نقيب است . اين باغات خرما - ليمو - نارنج - پرتقال - انار بعضى جاها هم شليل زردآلو ، بعضى قراء توتستان براى ابريشم دارد . قراء سمت دست چپ : ناحيه بلدروز ، هارونيه ، ماهردو ، شهروان « وجهيه » ، عمرانيه ، برقانيه ، سنجبيه ، عقر . عشايرى كه در نواحى شهروان و يعقوبيه هستند تمام عرب هستند . مذاهبشان مختلف است . شيعه ، سنى ، نصيرى « 1 » و . . . بنى تميم ، دهنيه ، كرخى ، جعرانى ، دهلكيه ، جبور « البوحميه » ، البوفرج ، بنى زيد ، زهيرى ، البوصايس ، ماليات بلوك يعقوبيه و خراسان چهل هزار تومان و ده هزار خروار جنس [ است ] . [ 335 ] روز دوشنبه بيست و هفتم [ شهر شعبان ] امروز بايد به مشيريه رفت ، واورته خان ، يا خان بنى سعد سه فرسنگ و نيم راه است . صبح سوار شده به اسب . گردوخاك زيادى بود . راندم طرف راست جاده « 2 » صحرا و زمين بسيار هموار و مسطح است . شبيه به كوير « 3 » حوض سلطان ، راه كالسكه بسيار خوب است . اما خيلى سواره راندم . والى بغداد ، ديشب رفته است بغداد . كمال پاشا ، وزير خارجه ، مشير الدوله ، حسام السلطنه صحبت‌كنان رفتيم .

--> ( 1 ) . اصل : نسيرى ( 2 ) . اصل : جعده ( 3 ) . اصل : كبير