راستى شما آقايان عزيز ، كه خود را سرآمد عقلا شمرده و خويش را دسته گل سر سبد جامعهء بشريت ميپنداريد ، از مغلوبين و ضعفاى ملل گذشته ، چرا اينقدر بملتهاى خودتان ظلم ميكنيد ؟ آقايان ! عزيزان ؟ قدرى بفكر ملل تابعه خود باشيد و ببينيد اين هوا و هوسها و زياده طلبيهاى شما كه ظاهرا بعنوان نفع آنهاست براى اين بدبختها چه عذابى توليد مىكند ؟ و اين خوابهائيكه شما عقلاى قوم ( ؟ ) براى خير و سعادت آنها مىبينيد ، چه بلائى بر سر آنها ميآورد ؟ ! هركس تنها بقاضى رفت راضى برميگردد استالين ، در ضمن سخنرانى مقدماتى انتخابات اخير رؤساى حزب كمونيست ، كه در حقيقت ، بمنزلهء فتح نامهء جنگ و تدارك زمينه براى برنامهء كارهاى بعد از جنگ است ، از لوازم جنگى كشور روسيه در سال 1913 ، يعنى سال قبل از جنگ جهانى گذشته در دورهء تزارى ، و سال قبل از جنگ جهانى اخير كه در دورهء برقرارى طرز حكومت كمونيست تدارك شده بوده است آمارى داده و از مقايسهء دو سلسله ارقام به اين نتيجه رسيده است ، كه قوت جنگى روسيه ، در تحت طرز حكومت كمونيست ، پنج شش ، و در پارهء اقلام ، هفت و هشت برابر دورهء تزارى بوده ، و بعد از رجزخوانيهاى زياد ، راجع به فتح اخير ، و هنرنمائيهاى ارتش سرخ گفته است : اگرچه فاتح را محاكمه نمىكنند ولى من براى محاكمه حاضرم ، و محاكمه اين كار را بشما واميگذارم . آقاى ژنراليسيم ! تنها ، آن هم نزد هم‌فكرهاى خود بقاضى نرويد « 1 » زيرا در اين محاكمه طرفهاى شما حاضر نيستند و در حقيقت شما در ميدان خالى مبارز طلبيده‌ايد ! طرفهاى شما ، در اين محاكمه آن بيست سى ميليون نفوسى هستند ، كه براى برقرارى طرز كمونيست ، و افتادن اين اختيار و قدرت در دست شما جان سپرده‌اند . دستهء ديگر هم از طرفهاى شما ، سى چهل ميليون نفوس ديگرى هستند ، كه در جنگ اخير ، چه در ميدانها كشته ، و چه در خانه‌هاى خود نفله شده‌اند « برنيايد ز كشتگان آواز ! » چرا ! شما در ميان ملت حاضر روس هم ، طرفهاى ديگرى كه در مدت اين بيست و پنج ساله و عملى شدن سه فقره برنامهء پنج سالهء شما ، شبها را هر چهار پنج نفر در يك سوراخ بسر برده ، و روزها را تا هروقت كه شما صلاح دانسته‌ايد ، مثل حيوان كار كرده

--> ( 1 ) - « هركس تنها بقاضى برود راضى برميگردد » از امثلهء معروف و نزد خاص و عام مصطلح و مشهور است و حاجتى بتوضيح ندارد . بقيهء حاشيهء صفحهء قبل از بورى گفت : عيب ندارد ، اين علامت آنست كه زود ميزايى و مولود هم پسر خواهد بود . دخترك باور كرد و به او گفت اگر اينطور است يكى ديگر هم حاضر دارم . مشاطه گفت : اين‌كه زائيده‌اى بزرگ بكن ! بعدها وقت زيادى دارى ! شما هم تربيت و تعليم نسوان را كه شروع كرده‌ايد درستش بكنيد كه دخترهاى مردم در مدرسه بد بار نيايند ، آزادى زنها پيشكشتان .