عبدالله مستوفى
224
شرح زندگانى من ( تاريخ اجتماعى وادراى دوره قاجاريه ) ( فارسى )
از طرز انشاء اين بيانيه پيدا بود كه سيد ضياء الدين آن را بقلم آورده ، و باسم سردار سپه منتشر شده است . مردم در همين چند روزه بسوابق و جنس و فصل رضاخان ماكسيم ، باندازهء لزوم اطلاع پيدا كرده ، و ميدانستند كه اين افسر قزاق ، طبعا سواد و قريحهء اين قبيل نويسندگىها را ندارد . گذشته از اين ، با اينكه سيد سعى كرده بود كه قلمبهبافى نكند ، بازهم نتوانسته بود كلمات و تعبيرات عادى خود را در آن به كار نبرد . بطوريكه اشخاص نكتهسنج كه بهم ميرسيدند ، يكى به ديگرى ميگفت : « بيانيه سيد ضياء - الدين را خواندهايد ؟ » ديگرى ميگفت : « بلى ! . . . سيد عبث به خود زحمت داده ، و اسم ديگرى را پاى مقالهء خود گذاشته است ! . . . » در اين بيانيه ، يك نكته هم هست و آن فكر تشكيل قوهء متحد الشكل است ، كه نه قزاق باشد و نه ژاندارم . اين مقصود از جملههاى آخر بيانيه هويدا و پيداست كه زمينه را براى اين كار تدارك مىبينند . چنان كه چند روز بعد ، بعنوان مقدمه ، بريكاد مركزى را منحل ، و افراد و افسران آن را جزو قزاقخانه كردند و اين كار مقدمهء انحلال امنيه ، و تحليل آن در ضمن قشون متحد الشكل بود كه بعدها سروصورت گرفت و امنيه به صورت ديگر درآمد . تا به آنجا برسيم ، فعلا ببينيم سيد كابينهء خود را از چه عناصرى تشكيل كرد كابينهء سيد ضياء الدين جناب آقاى سيد ضياء الدين ، وكيل امروزهء مجلس شوراى ملى كه از همان صبح روز سوم حوت ، جلد عوض كرده ، بكت بدبرش بد دوختى ، از شال گسگرى ( وطنى ) و كلاه پوستى ( شبيه به همين كلاهى كه امروز بر سر داشته ، و در مجلس ادعا مىكند كه اين همان كلاه بيست و پنج سال قبل است . ) ملبس شده بود در روز دهم حوت ، كابينهء خود را معرفى كرد . سيد ضياء الدين ، يك وزارتخانه هم بر وزارتخانههائيكه تاكنون معمولا تشكيل ميشد ، افزود و آن وزارت صحيه و خيريه بود . در ادوار گذشته ، از صحيه فقط چيزى كه مردم ميدانستند ، همان انجمن صحيهاى بود كه از زمان ناصر الدين شاه ، گاهگاه براى اقدامات صحى بين الملل تشكيل ميشد . اگرچه ، وزارت بهدارى امروز هم بعد از بيست و پنج سال ، هنوز در ذروهء كار خود نيست ، و مدتها وقت ميخواهد كه دكترهاى ما دل از تهران كنده ، و بمأموريت قصبات و شهرهاى غير از پايتخت راضى شوند ، و وزارت بهدارى به شكل وزارتخانه درآيد ، و در همهجا طبيب و دوا بدسترس مردم باشد . ولى در هر حال ، بايد گفت كه تأسيس اين وزارتخانه ، كه اميدواريم در آتيه ، بيشتر از گذشته بجامعه خدمت كند ، از كارهاى خوب سيد ضياء الدين است . ولى از كلمهء خيريهايكه به صحيه افزوده است ، معلوم مىشود كه سيد مىخواهد به نيزهبازى « 1 » صحيهء كشور را اداره كند
--> ( 1 ) - « نيزهبازى » در ادوار قديم بعضى از اشخاص از سادگى مردم سوء استفاده كرده با لباس و علايم سيادت ، اعم از اينكه سيد بودند يا نبودند نيزهاى بدست گرفته خود را به شكل امام شهيد حضرت حسين بن على ( ع ) كه در تعزيهها ديده بودند درآورده و در دهات و حومههاى دور از مركز شهرها معركه ميگرفتند و به اين وسيله شاهى صد دينارى از معتقدين و ركن ميكردند . بقيه در حاشيهء صفحهء بعد