عبدالله مستوفى

145

شرح زندگانى من ( تاريخ اجتماعى وادراى دوره قاجاريه ) ( فارسى )

مشير الملك را ما در اين چند روزه تقريبا هيچ نديده‌ايم ، با شاه برگشته و در قصر پطرهوف مقيم و بين شاه و امپراطور و امپراطريس مترجم است . فقط در سر شامها و مجالس عمومى گاهى بايشان برميخوردم . تدارك پذيرائى شاه در سفارت وسائل پذيرائى اعليحضرت در سفارت از هر حيث فراهم است . كابينهء وزير مختار ، اطاق مخصوص شاه و در پهلوى آن اطاق تاريكى به جهت استراحت احتمالى بعد از ظهر و تالار جلو كابينه ميز نهار شاه و شاهزاده‌ها و محل اركسترا كه آلبى رومانى كه بايد ماهور و بيات ترك و بيداد خود را در روبروى ميز نهار در تالار بنوازد ، تعيين گشته است . دو تالار باقيمانده هم يكى براى نشستن شاهزاده‌ها و ديگرى براى ملتزمين معين شده كه بعد از خوردن نهار در آنجا بنشينند . سفره‌خانه هم سفره‌خانهء ملتزمين است . راهرو وسط عمارت هم كه داراى چهارده پانزده متر طول و چهار متر عرض است ، براى گردش اشخاصى كه نخواهند در اطاقها بنشينند كافى است و دورهء آن هم صندلى باندازهء لزوم مثل هميشه حاضر است . الحق مشير الملك بقدرى اثاثيهء سفارت را آبرومند ترتيب داده است كه ما براى اين پذيرائى حاجت بيك گيلاس يا يك بشقاب از خارج نداريم ، همه چيز باندازهء لزوم حاضر و مهياست . آشپزهائى را كه در شام‌هاى نيمرسمى سفارت ميآمدند ، خبر كرده‌اند و در آشپزخانه مشغول كار خود هستند و آشپز هميشگى خودمان هم چلو و خورش قيمه و ليمو و خورش كرفس و بادنجان ميپزد كه در سفارت ايران غذاى ملى هم براى شاه و ملتزمين حاضر باشد . مقرر است صبح اعليحضرت شاه و ملتزمين با ترن ساعت نه از پطرهوف حركت كنند و اطاقهاى مخصوص حاضر شده است كه بترن اين ساعت كه از پطرهوف ميگذرد ، بسته شود . كالسكه‌هاى دربارى كه بايد شاه و ملتزمين را بگار ببرند ، قبل از اين ساعت ، بايد دم در مدخل قصر حاضر باشند . قبل از ساعت نه و نيم كه اين ترن بگار پطرزبورغ ميرسد ، نيز بايد كالسكه‌هاى دربارى در اينجا هم حاضر باشند كه شاه و ملتزمين را بكليساى مقبره و از آنجا بقصر زمستانى كه محل پذيرائى سفراء تعيين گشته و از آنجا بسفارت بياورند . اسقفها در ساعت ده و سفرا در ساعت يازده و ما در ساعت يك منتظر اعليحضرت ميباشيم . سپرده‌ايم نهار را در همين ساعت حاضر كنند و اعليحضرت و ملتزمين منتها در ساعت يك و نيم بعدازظهر ، سر نهار بروند . ولى ما ميدانيم كه بعضى از ملتزمين علاقه‌اى به اين گونه تماشاها ندارند و همين كه شاه بگار شهر بيايد ، پيش‌رس « 1 » مهمانان ما در حدود ساعت ده بسفارت خواهد رسيد و طورى زمينه را گرفته‌ايم كه در اين ساعت ديگر هيچ كارى جز پذيرائى هموطنان محترم و مهمانان عزيز خود نداشته باشيم .

--> ( 1 ) - نوبرانهء هر ميوه و دانه‌اى را پيش‌رس گويند . اگر بر سبيل استعاره بموارد ديگر هم اطلاق شود و لو اينكه ملا جامى هم اين كار را نكرده باشد كرّهء آسمان برهم نخواهد خورد .