عبدالله مستوفى
88
شرح زندگانى من ( تاريخ اجتماعى وادراى دوره قاجاريه ) ( فارسى )
قشون ژاپن را بگيرد . فقط كارى كه باقىمانده بود ، فرستادن قواى بحرى بالتيك بشرق اقصى بود كه شايد بوسيلهء اين قوه بتوانند پرت آرتور را نجات بدهند . اين آخرين آتو ( خال برنده ) را هم امتحان كردند ، قواى بالتيك روس از راه اقيانوس اطلس و دماغهء اميد و اقيانوس هند بآبهاى چين و ژاپن فرستاده شد . بعد از تقريبا ششماه بحر پيمائى هنگاميكه ميخواستند از تنگهء تسوشيما « 1 » خارج شوند ، قواى بحرى ژاپن آنها را غافلگير كرده ، در ظرف دو سه ساعت تمام آنها بقعر دريا فرو رفت و اميرال روژتس ونسكى « 2 » امير البحر قواى روس اسير شد . بعد از چندى پرت آرتور هم به تصرف قواى ژاپن درآمد . روسها كه بدون اينكه كسى قصد ميانجيگرى داشته باشد ، چندين بار بساير دول اعلان كرده بودند كه ميانجيگرى نكنند ، بالاخره مجبور شدند خود برئيس جمهور امريكا متوسل شده خواهش پادرميانى براى خاتمهء جنگ بنمايند . از طرف دولت روس كنت ويته « 3 » به پرتسموث « 4 » بندر امريكا رفت ، در آنجا با از دست دادن نصف جزيرهء ساخالين و بندر پرتآرتور و تصديق مالكيت ژاپن در امپراطورى كره و واگذارى دعاوى در منچورى و بينالمللى شدن راهآهن ماوراى سيبرى بين طرفين صلح شد . بارون موتونو به سمت سفارت كبرى در دربار روسيه مأمور و قراردادهاى تجارتى كه نتيجهء اين جنگ و صلح بود ، بوسيلهء او بين طرفين منعقد گرديد . اعلان متاركهء جنگ در اوائل اوت 1905 و مدت جنگ يك سال و هفت ماه بود . در آتيه باز هم بمناسبت از اين جنگ شرحى خواهم نوشت . مقدمهء آزادى سياسى در روسيه شكستهاى روس در اين جنگ ، سبب پيدا شدن شورش و انقلاب در داخلهء روسيه شد . هر روزى از طرفى سروصدائى بلند مى - گرديد ، مردم روسيه كه از رژيم استبدادى روس بجان آمده بودند ، كميتههاى سرى كه در خارجه هم شعبههائى داشت برقرار كرده ، هر روز در گوشهاى از كشور انقلابى راه ميانداختند . بمب افكندن بكالسكهء حكام و رؤساى نظميه ، حتى گراندوكها مانند گراندوك سرژه « 5 » پسر عمو و باجناق امپراتور ، از كارهاى جارى انقلابطلبها شده و بالاخره همين انقلابات بود كه در 1906 موجب صدور حكم امپراتور ، راجع بافتتاح دوما ( مجلس مقننه ) شد . ولى ملت و دولت از يكديگر برحذر بوده ، طرفين از هم ايراد ميگرفتند . اين كشمكشها موجب شد كه دولت مجلس را بست و دنبالهء همين شورشها بود كه بالاخره بعد از جنگ بينالملل و ضعف قواى روس ، موجب برقرارى رژيم كمونيست در روسيه گرديد . بطوريكه ميتوان گفت تخم كمونيسم از سال
--> ( 1 ) - Tsou - shima ( 2 ) - rodjetsvenski ( 3 ) - Vitte ( 4 ) - Portsmouth ( 5 ) - Serge