در اينوقت مرسوم بوده است مشاغل دولتى پدر را بدون تقسيم به پسر ارشد ميداده‌اند كه او از باقى خانواده سرپرستى كند و شاخص خانواده باشد بنابراين مشاغل ميرزا اسمعيل حق ميرزا نصر اللّه بود . گذشته از اين ، سررشته‌دارى اين پسر از استيفاى پدر و سابقه اطلاع و عمل او كه همه‌كس او را ثانى پدرش ميشناخت او را بر برادرهاى ديگر مقدم ميداشت . ولى براى ميرزا حسن كه داماد خواهر صدراعظم هم بود بايد فكر كارى بكنند سياست مالى صدراعظم اقتضا كرد كه تا پيش آمدن محل مناسبى براى ميرزا حسن ، كار ميرزا نصر اللّه رسمى نشود و پنج شش ماهى ميرزا نصر اللّه مثل زمان پدرش بدون اينكه رسما مستوفى باشد كارهاى استيفائى پدرش را اداره ميكرده است . پدرم جانشين جدم شد شاه در اواخر 1269 سفرى بسلطانيه كرد ، ميرزا نصر اللّه و ميرزا حسن هر دو در اين سفر همراه بوده‌اند . در اين سفر بود كه موقع انداختن ميرزا حسن خان ، برادر امير نظام ، از پيشكارى ماليهء آذربايجان هم براى صدراعظم بدست آمد و همانطور كه در سال قبل او را از شغل رياست قشون آذربايجان و لقب وزير نظامى انداخته و اين شغل و لقب را ببرادر خود ميرزا فضل اللّه داده بود ، در اينوقت هم او را از پيشكارى ماليهء آذربايجان معزول و بالمره خانه‌نشين كرده و اين كار او را هم بميرزا حسن پسر دويم ميرزا اسمعيل كه ميدانيم داماد خواهر صدراعظم بود دادند و ميرزا حسن را بلقب خانى هم ملقب كردند تا بقول ناصر الدين شاه اين ميرزا حسنخان بجاى آن ميرزا حسنخان باشد . جانشينى ميرزا نصر اللّه از پدرش هم رسمى و براى كار هر دو برادر فرمان صادر شد . من به تالار صف سلام لقانطه كه در جلو خان مجلس واقع است خيلى رفته‌ام هميشه فكر - ميكردم چه شده است كه در ضمن مستوفيها تصوير پدر و جدم كه هميشه مقدم بر همهء مستوفيها بوده‌اند و همچنين از پدر و جد خانوادهء مستوفى الممالك در اين صف سلام تصويرى نيست . نبودن تصوير ميرزا نصر اللّه يا ميرزا اسمعيل به اين جهت بوده كه طرح اين صف سلام را جناب صدراعظم در اوائل صدارتش ريخته و تاريخ آن با همين موقع ايام فترت يعنى فوت ميرزا اسمعيل تا رسمى شدن استيفاى ميرزا نصر اللّه مطابق بوده است و دليل اين گفته هم اينست كه وليعهد در اين صف سلام معين الدين ميرزا طفل صغيرى است كه بعد از رسمى شدن وليعهديش وفات كرده و تاريخ فوت او سال 1273 بوده است . اما نبودن نماينده‌اى از خانوادهء مستوفى الممالك جهت ديگرى دارد و آن اينست كه بعد از ميرزا حسن پسرش ميرزا يوسف در سلطنت محمد شاه ( 1261 ) مستوفى الممالك شد ، ولى ميرزا آقا خان كه ميخواست در تمام كارها نماينده از خود داشته باشد ميرزا كاظم خان پسرش را بلقب نظام الملكى كه بعد از خواجه نظام الملك وزير ملكشاه سلجوقى به كسى داده نشده بود ملقب و او را در حقيقت وزير ماليهء كشور كرد و وزارت لشكر را بميرزا داود خان پسر ديگرش محول داشت ، و ميرزا يوسف مستوفى الممالك در اين اوقات در آشتيان عراق قصبهء مسقط الرأس اجدادى خود رفته انزوا اختيار كرده بود .