صبورى / ناصح / ظهير

ديباچهء مصحح 47

شجرة الملوك ( تاريخ منظوم سيستان ) ( فارسى )

انديشيد كه ضرورت دارد تا گزارش اين دوره را كامل كند : سروشى ز معراجم آمد به گوش * كه اى مرد فرزانه باز آر هوش به ختم كتابت نپرداختى * سخن را چرا ابتر انداختى ( برگ 167 الف ) ازاين‌رو او درصدد برآمد كه بنابر توصيهء صبورى تجديد نظم كند : بكن اى خردمند با رأى و هوش * به قول صبورى دمى پهن گوش كه تجديد نظم درى يادگار * كنم زيور گوش چون گوشوار ( همان برگ ) بنابراين ، او به گزارش دورهء ملك بهرام خان پرداخت و مخصوصا اقدامات او را براى آبادانى سيستان و بستن سد بر هيرمند مورد توجّه قرار داد . او به اقدامات ملك در ساختن قلعهء كچيان و حمزه آباد اشاره دارد ( برگ 173 الف ) . آخرين برگ‌هاى بخش دوم اين تكمله شامل پند و اندرزهاى ظهير در مذمّت دنيا و رعيت‌پرورى ملك كيانى و توصيه براى دادگرى و توجّه به امور حوزهء حكومتى اوست و آخرين بيت آن چنين است : سرش باد برتر ز تابنده هور * خدايش دهد شوكت و فرّ و زور ( برگ 176 الف ) شجرة الملوك : بررسى متن محتواى شجرة الملوك را براساس دوره‌بندىهاى مرسوم تاريخ سيستان مىتوان بررسى كرد . در اين متن از آغاز آن تا برگ 27 ب ، تاريخ ايران از روزگار پيشداديان تا انقراض دولت ساسانى آمده است . امّا ، در رويدادهاى پس از اسلام ، سرايندگان بلافاصله پس از گزارش سقوط دولت ساسانى كه آن را به‌گونه‌اى سوگوارانه مطرح كرده‌اند ، عصر حكومت يعقوب ليث را آغاز مىكنند . دورهء حكومت يعقوب كه بنابر معمول آن را شروع دورهء حاكميّت صفّاريان و نيز سلسله صفّارى مىدانند از برگ 27 ب تا برگ 66 الف گزارش شده است . در اين بخش رويدادهاى دو شاخه از خاندان صفّارى يعنى