عبد الملك الثعالبي النيسابوري ( مترجم : محمود هدايت )

293

شاهنامهء ثعالبى در شرح احوال سلاطين ايران ( فارسى )

ساير حوادث سلطنت انوشيروان انوشيروان كشور خود را به چهار منطقه تقسيم كرد : قسمت اول شامل خراسان و مضافات ميشد كه عبارت از طخارستان و زابلستان و سيستان بود . قسمت دوّم شامل مدى كه عبارت از رى و همدان و نهاوند و دينور و كرمانشاه « 1 » و اصفهان و قم و كاشان و ابهر و زنجان و ارمنستان و آذربايجان و جرجان و طبرستان بود . قسمت سوم عبارت بود از فارس و كرمان و اهواز و قسمت چهارم عراق تا يمن و حدود شام و سرحدّات روم . و سران قشون و مرزبانان خود را برحسب لياقت بحكمرانى قطعات مزبوره گماشته باجراى عدل و حسن سلوك و رعاى حال رعيّت از جهت تخفيف ماليات و حذف جيره و بيگارى الزامشان نمود و امر كرد بخرج خزانهء دولت اراضى بىصاحب را زراعت كرده در تمام كشور يك ذراع زمين لم يزرع باقى نگذارند و ميگفت : زراعت در حكم زندگى و مزارع متروكه بمثابهء مرگ است و تفاوتى نميكند كه كسى نفسى را بىجان يا زمين قابل زرعى را بىحاصل بگذارد و اگر كسى از فقر نتواند زمينش را زراعت كند ما از خزينهء دولت مبلغى را كه بتواند وسائل زندگانيش را تأمين كند به او قرض ميدهيم . همچنين براى جنگجويان اسب و سلاح تهيّه كرده آذوقه و پول كافى به آنان ميداد . و آنگاه انوشيروان بگردش اقطار كشور خود پرداخته ايالاتى از قبيل سند و زابلستان و طخارستان و غير آن را كه سلاطين همسايه بعلّت زفتى قباد مالك شده بودند پس گرفت همچنين دشمنان را مقهور و سلاطين را مطيع ساخته ثغور كشور را مسدود و حدود آن را مستحكم نمود . در گرگان قلاعى از سنگ بنا كرد و در صول بندرى به طول پنج فرسنگ با مرمر ساخته ديوار باب و الابواب را بمنزلهء سد بين ايران و خزر بنا نهاد و نيز بين كشور خود و قفقازيه متجاوز از يكصد قلعه براى

--> ( 1 ) قرميسين .