قاسمى حسينى گنابادى

37

شاه اسماعيل نامه ( فارسى )

بيست سال بوده باشد . به‌هرحال ، جنيد از زمان فوت پدر و انتخاب او به جانشينى دچار نزاع شد . بىپروايى او در اشاعهء امور مذهبى و شعار او در جهاد با كفّار ، علاوه‌بر مخالفت با عمويش ، كه جهانشاه قراقوينلو 63 حامىاش بود و جذب مريدان بسيار از اطراف ، سبب شد تا جهانشاه با او از سر ستيزه‌جويى برآيد . به گفتهء صاحب عالم‌آراى صفوى 64 ، جهانشاه پس از مشورت با منجّمان از قدرت جنيد ترسيد و در نامه‌اى از وى خواست كه اردبيل را ترك كند . امّا جنيد در جواب به او اطمينان مىدهد كه از سوى او و مريدانش خطرى جهانشاه را تهديد نمىكند . جنيد مىنويسد : « . . . اگر تو را منجّمان خوشامدگو ترسانده‌اند كه از اولاد شيخ صفى صاحب خروجى پيدا خواهد شد ، آن من نيستم . نشايد كه از فرزندان و فرزندزاده‌هاى ما باشد . چه افتاده مرا با تو يا تو را با ما خصومت كردن و اگر در قضاى حضرت اللّه تعالى گذشته است كه صاحب خروج به هم رسد ، تمام عالم اگر خواهند كه اين قضاى آسمانى را برگردانند ميسّر نخواهد بود . پس آسوده باش و ما را به حال خود بگذار كه مرا با تو هيچ دشمنى نيست و خاطر از من جمع و از غضب حضرت خداى عالم انديشه كن و ديگر تو مىدانى » 65 . نامهء جنيد دو سال جهانشاه را راضى و آرام نگه داشت . امّا جهانشاه در نامه‌اى ديگر به تهديدى جدّىتر خطاب به جنيد چنين نوشت : « هرچند تو را منع كرديم ، ممنوع نشدى ، گويا لذّت بزرگى در كام و دلت جاى گرفته است . به‌همه‌حال ، برخيز از قلمرو من بيرون رو و الّا آمده اردبيل را خراب كرده ، بلكه قتل عام خواهم كرد » 66 . جنيد به ناچار در 852 ق اردبيل را به سمت آناطولى ترك گفت 67 . در آن ديار نيز نتوانست نظر سلطان مراد دوم 68 ، سلطان عثمانى ( حك : 824 - 855 ق ) را جلب كند و ناگزير به سمت قونيه رفت ( 853 ق ) . در اين ديار هم ، دوامى نياورد و بر اثر مخالفت شيخ عبد اللّطيف ، رهبر مذهبى آن سامان ، به جرم تلقّى خاصّش از مذهب ، به اتّهام كفر و الحاد متوارى شد . او پس از سال‌ها سرگردانى ، و حمله به طرابوزان ( 860 ق ) براى جهاد با كفّار آن ديار با كالويوآنس 69 ( Kalo Ioannis ) درگير شد و فرماندهء سپاهش ، آلكساندر ( Alexander ) ، را كشت 70 . جنيد با پيروزى نسبى 71 كه به دست آورده بود در 861 ق به ديار بكر رفت 72 . بكر در قلمرو امير حسن بيگ آق قوينلو 73 ، مشهور به اوزون حسن ، بود . دشمنى حسن بيگ با جهانشاه قراقوينلو از جمله دلايل مهمّى بود كه باعث شد تا جنيد با مريدان معتقد و بسيارش از استقبال و حمايت حسن بيگ برخوردار باشد 74 .