شهاب الدين محمد خرندزي زيدري نسوي ( مترجم : مجهول )
292
سيرت جلال الدين منكبرنى ( فارسى )
مىشود يك بناى مثمّن است از آجر كه گويا مرقدى بوده است . تركمنها خاكى را كه اين بنا را پوشيده بود برداشتند و آن را تعمير كردند ( 1899 - 1317 ه . ق . ) . خودشان نمىدانند مزار كيست ، و در جواب سؤال سمنف گفتهاند « مدفن يكى از اولياست » . خرابهء عمارتى ديگر آنجا باقيست كه در نزديكى كوه كوپت داغ واقعست ، گويا در زمان يكى از حكّام ايرانى بنا شده بوده و تركمنها صد سالى پيش ازين ، آن وقت كه نسا را متصرّف شدند ، آن را خراب كردند . حاج زين العابدين شيروانى در بستان السّياحه ( ص 573 ) مىگويد كه نسا خرابهايست در دست تركمنها . پروفسور مينورسكى مىگويد كه نسا دو قلعه داشت ( ؟ دارد ) بنام قلعهء بالا و قلعهء پائين ، و يحتمل كه خرندز يكى از اين دو قلعه بوده باشد ؛ اين حدس آقاى مينورسكى مردود است زيرا كه خرندز ظاهرا جزء دهستان زيدر بوده است و بنابرين شايد يكى از قلعههاى واقع در جنوب خطّ سرحدّى باشد . در كتاب بارتلد تحت عنوان تاريخ آبيارى تركستان ( پطرزبورغ 1914 ص 37 تا 39 ) اسامى قراى نسا آمده است ولى ذكرى از خرندز نيست . لسترينج در سرزمينهاى خلافت شرقى گويد كه شايد نسا در محلّ محمّد آباد فعلى بوده است كه جزء ناحيهء درهگز است . از بجنورد درست رو بشمال به سمت سرحدّ كه مىروند دو محمّد آباد هست ، ولى درهگز بايد نزديك كلات نادرى باشد در مشرق قوچان ، و در نقشهء كتاب تركستان بارتلد درست در سمت شمال غربى كلات نادرى محمّد آبادى هست ، و عشق آباد در مغرب متمايل بشمال اين محمّد آباد واقع است ، ولى اين با نشانىهاى مرحوم قزوينى ( به يادداشتها ،