آرمينيوس وامبرى ( مترجم : فتحعلى خواجه نوريان )
53
سياحت درويشى دروغين در خانات آسياى ميانه ( فارسى )
را تهيه نموده و پس از آن به استراحت بپردازيم . سعى ميكردم بخواب بروم كه ناگهان شخصى كه لباس تركمنى بر تن داشت و تا آنوقت تصور ميكردم عضو همين خانواده است پاورچين آمد پهلوى من قرار گرفت و محرمانه به من گفت پانزده سال است برحسب ضرورت براى انجام كارهاى خود دائما بين خيوه و قرهتپه آمدوشد مىكند و باوجوداينكه اصلا اهل قندهار است سرزمين ازبك و بخارا را عمقا ميشناسد و دست آخر به من پيشنهاد دوستى كرد تا باتفاق از صحراى تركمن عبور كنيم . با آهنگ صميمانهاى به او جواب دادم : « تمام مؤمنين « 1 » برادر هستند » و در ضمن تشكر از پيشنهادى كه كرده بود خاطرنشان ساختم كه صفت درويشى ايجاب مىكند كه تا آخر از رفقايم جدا نشوم و احترام رشتهاى كه ما را بهم پيوسته است نگاه دارم . بىميل نبود دنبالهء صحبت را بگيرد ولى من احتياج مبرم خود را بخواب به او گوشزد نمودم و بالاخره موفق شدم او را از سر خود باز كنم . فرداى آن روز نور اللّه به من گفت : اين مرد يكنفر ترياكى « 2 » ( كسى كه ترياك مىخورد ) و فرد به تمام معنى بىسروپائى است و همان بهتر كه از داشتن هرگونه رابطه با او پرهيز كنى و در همين موقع اطلاع داد كه تهيهء آردى كه براى يك سفر دوماهه لازم است جز در همين شهر در جاى ديگر ميسر نيست زيرا خود تركمنها هم مجبورند آذوقهء خود را درينجا تهيه كنند . خلاصه اينكه تا خود خيوه يك لقمه نان پيدا نخواهد شد . حل اين گونه مسائل را بعهدهء حاجى بلال واگذاشتم و در حينى كه او مشغول انجام كارها بود به قلهء سياهتپه كه ده مجاور آن هم همين اسم را دارد ، بالا رفتم . در يك دامنهء اين تپه ايرانيها و در دامنهء ديگر 125 تا 150 خانوار
--> ( 1 ) - كل مؤمنون اخوة ( منظور نويسنده : إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ مىباشد كه قسمتى از آيهء 10 سورهء حجرات است ) . ( 2 ) - در متن لفظ ترياكى ذكر شده است .