فووريه ( مترجم : عباس اقبال آشتيانى )
92
سه سال در دربار ايران ( فارسى )
خواستهاند كه با قرص خورشيد كه نمايش صورت يك خانم ايرانى است قرينههايى باشند . مهمانخانهها اطاقهاى متعدد دارد و با اين كه اثاثه آن مختصر است باز به نظر مسافرى كه در هيچيك از منازل راه چنين چيزى نديده بود تجملآميز مىآيد . اگر چه قزوين رودخانهاى كه از آن رفع احتياج كند ندارد ولى به علت كوههايى كه از هرطرف به خصوص از طرف جنوب آن را احاطه كردهاند آب محتاج اليه خود را به دست مىآورد و اين كار به وسيلهء قنوات عديده كه آب را تا شهر مىآورند صورت مىگيرد و آبانبارهاى بزرگى در آنجاست كه در ايام كمآبى مردم از آنها استفاده مىكنند . قنات عبارت از دالانى زيرزمينى است كه از پاى كوه كه آبهاى بارانى در آنجا جمع مىآيند تا شهر يا مراكز اجتماعات انسانى كنده مىشود در هرچند قدمى فاصله تپههاى توخالى كه دهانهاى به داخل اين دالان زيرزمينى دارد ترتيب داده شده تا از آن هم خاك و لاى داخل مجرى را به خارج نقل كرده و هم از آنجا براى لاروبى داخل قنات مىشوند و ايرانىها كه قدر آب را به خوبى مىشناسند در اين كار هنرى بخصوص دارند . آبانبارهاى بزرگ قزوين هرقدر زمين پرنشيبتر باشد عميقترند و آنها را از سردرهاى هلالىشكل كه با كاشىهاى زيباى مينافام مزين مىكنند به خوبى مىتوان شناخت . پس از آن كه از پلكان درازى پايين برويد به ديوارى مىرسيد كه چند شير به آنها وصل است و در تمام فصول از آنها آب خنكى بيرون مىآيد . قزوين امامزادهء معتبرى دارد به نام شاهزاده حسين كه پسر امامرضاى مدفون در طوس است . اين بناى مربعشكل كه ديوار و گنبد آن از كاشىهاى الوان مستور و ديوارهاى داخلى آن آيينهكارى است بنايى باروح است و نسبة خوب هم مانده . بعد از آن كه از زير درگاهى كه بر دو ستون ظريفى آيينهكارى شده بگذرند داخل حرم مىشوند و در آنجا زير گنبد ضريحى است طلا گرفته كه قفسهاى از نقره آن را محصور مىكند . در صحن حرم چند قالى براى نمازگزاران گسترده و چند فانوس مسى به سقف جهت زينت آن آويختهاند . مؤمنينى كه استطاعت فرستادن جنازهء كسان خود را به كربلا يا مشهد ندارند دفن آنها را در نزديكى مزار شاهزاده حسين موجب ثواب اخروى مىدانند به همين نظر از جميع