شمس الدين رشديه
39
سوانح عمر ( فارسى )
رشديه در تهران و تاسيس مدرسه بميمنت و مباركى اولين مدرسه در تهران در سال 1315 قمرى ، در باغ كربلائى عباسعلى افتتاح ، و لوحه مدرسه رشديه بر سردر آن نصب شده و مورد استقبال فراوان قرار گرفت . امين الدوله مقرر فرمود چهل نفر از ايتام را بخرج دولت بمدرسه رشديه سپردند ، و حمايت دولت از رشديه رسميت يافت . چون مدرسه سر و صورتى گرفت ، امين الدوله با هيئت دولت بمدرسه آمده ، پس از بازديد و امتحانات لازم ناظم و معلمان را مورد تفقد و عنايت قرار داده ، تعلق خاطر همايونى را بمدرسه اظهار و مساعدتهاى شاهانه را بمدير وعده داده وسائل دلگرمى ويرا فراهم فرمود . مدرسه دار الفنون از روزيكه بهمت شادروان نابغه عظيم الشأن شرق ميرزا تقيخان امير كبير بسال 1266 با برنامه دار الفنون وين تاسيس شده بود ، مختص خواص و اعيانزادگان بود و تدريس دروس عادى و ابتدائى با مكتبخانههاى سرگذر بود كه وضع آنها در صفحات اول بيان شد . لوحه مدرسه كه در تهران بالا رفت اعيانزادگان از هر خانه و دودمان باستقبال رشديه آمدند ، و چراغ فروزان دانش كه مدت ده سال بمحض روشن شدن دستخوش طوفان جهالت معاندان تهىمغز ميگرديد ، اينبار پرتوافكن نور علم در پايتخت گرديده از هر سو مورد استقبال قرار گرفت ، و رشديه پس از پانزده سال كشش و كوشش و صدمات بيحد و حساب بالاخره بآرزوى ديرينش رسيد ، و موسسه زيبايش مورد توجه خاص و عام گرديده رشديه هم بمرحله كمال چهل سالگى رسيده بود . عصرها در ساعت مرخصى شاگردان درشگهها و كالسكههاى اعيان براى بردن بچههاشان از مدرسه پائينتر از بازارچه كربلائى عباسعلى ، و خيابان فرمانفرما ( شاهپور فعلى ) صف ممتدى را تشكيل ميداد . چند نفرى كه شور ترقى در سر داشتند برشديه نزديك شده در شمار خدمتگذاران معارف درآمدند . رشديه هم به صد منت از ايشان استقبال ، و بعدها از چند نفر از خواص آن هواخواهان فرهنگ ، انجمنى بنام « انجمن امناى مدرسه رشديه » تشكيل داد و ضمنا دخل و خرج مدرسه را هم به اختيار ايشان گذاشت . چون انجمن تشكيل شد رشديه اسامى آنان را بر صفحهيى نوشته خدمت امين الدوله رسيد ، و تشكيل انجمن را به اطلاع