پطرس دى سركيس گيلانتز ( مترجم : محمد مهريار )
92
سقوط اصفهان ( فارسى )
61 - چون فرستاده از اصفهان به همدان رسيد ، خان همدان به فرمان شاهزاده ( طهماسب ميرزا ) وى را 45 روز به صورت حبس نظر ( Goizdudsaqi ) تحت مراقبت قرار داد . فرستاده حجت مىآورد ، كه وى نه براى خيانت به شاه سابق نزد محمود رفته است ، بلكه بدين مقصود راه اصفهان برداشته است تا بتحقيق رساند كه چه اتفاق افتاده و حقيقت واقعه چه بوده است . پس از 45 روز ، با رسيدن فرمانهاى تازه از جانب شاهزاده ، فرستاده را رها كردند . وى چون به بغداد رسيد حسن پاشا را ديد كه در كار فرستادن قوا به همدان براى استخلاص او است . پس از بازگشت وى آن نيروها مرخص شدند و پراكنده گشتند . وى دو روز در بغداد بماند ، و سپس بشتاب با همراهى يك صد تن راه اسلامبول در پيش گرفت . 62 - محمود با تركان دوستانه رفتار مىكند ، ولى ايرانيان تاكنون با وى به راه دوستى نرفتهاند و علامتى از محبت خود به دو نشان ندادهاند . « 1 » 63 - محمود لشگر به جانب شيراز « 2 » فرستاد ، و بر حاجى باقر ، همان عربى كه تا آن وقت روستاهاى آن ناحيت را زير فرمان داشت ، حمله برد . لشگريان محمود سپاهيان حاجى [ باقر ] را بشكستند و بپراكنيدند و خواربار بسيار از آنها بياوردند ، چندانكه قيمت آذوقه در شهر اصفهان اندكى تنزل يافت .
--> آوردند كه بر فورشان خنجر زدند ( شكم دريدند ) . آنان ( افغانان ) همچنان چند غلام ايرانى بيافتند كه به جامه تركان درآمده بودند تا به آسانى در پناه فرستادگان ترك خود را خلاص كنند . ( ل . ل ) . ( 1 ) - اين سخن با آنچه در متن از اين پيش راجع به رفتار محمود با تركان و فرستادهء آنها آمده است مخالف است . ( 2 ) - اين لشگر كه در زير فرمان نصر اللّه بود ، به شيراز نرفت و فقط تا قميشه . كه دو منزل در جنوب اصفهان است ، پيش رفت . رجوع كنيد به كلراك ( Claitrac ) ، جلد 2 ، ص 68 .