پطرس دى سركيس گيلانتز ( مترجم : محمد مهريار )
88
سقوط اصفهان ( فارسى )
كردند . تعداد كسانى كه بدين سان چشم از جهان بربستند به يكهزار و ششصد « 1 » نفر بالغ گرديد . 58 - در 15 ( 26 ژانويه ) از جانب حسن پاشا [ حاكم ] بغداد فرستادهاى ( ايلچى ) با يكصد و بيست تن همراهان خود به اصفهان رسيد . نام اين فرستاده عثمان آقا بود . اين فرستاده آمده بود كه تصرف اصفهان را بدست محمود تهنيت و تبريك گويد . محمود يك نفر يوز باشى را با افراد او ، تا يك فرسخ بيرون از شهر اصفهان ، پيشواز فرستاد ، تا او را پذيره شود و با احترام و افتخار شايسته به شهر آورد . وى همچنان مأمور مهماندارى سفير بود . چون فرستاده به شهر رسيد او را در خانهيى خوب فرود آوردند ، و خواروبار دربايست او را از قبيل روغن ، برنج ، نان ، گوشت و مرغ و غيره همه روزه به دو مىرسانيدند ، ولى پول نقد هيچ به او ندادند . محمود شاه ( كذا ) محمد نشان « 2 » را نزديك سفير فرستاد و به او اطلاع داد كه : محمود مىخواهد اعتبار نامههاى شما را ببيند بايد كه آنها را به من تسليم داريد تا به نزديك وى برم . » فرستاده پاسخ داد : « حسن پاشا مرا دستور فرموده است كه اين نامه را در دست شخص محمود بگذارم » . محمد نشان اين سخن را به محمود برد . ده روز پس از رسيدن سفير [ عثمانى ] به اصفهان محمود شوراى بزرگى برپاداشت كه خود محمود نيز در آن جلسه حضور يافت . و سپس به احضار سفير فرمان داد و او را هم به جلسه آوردند . محمود از پيش
--> ( 1 ) - اين رقم خيلى پائين آورده شده است . كروزينسكى ( Krusinski ) مىگويد ( ص 264 ) كه محمود سه هزار تن از لشگريان گارد شاهى سابق را به قتل رسانيد و همچنان بسيارى ديگر را هلاك ساخت . كلراك ( Clairac ) مىنويسد ( جلد 2 ، ص 64 ) رويهمرفته 8000 كشته شدند . ( ل . ل ) . ( 2 ) - بطورى كه از اين پيش به ذكر آمد محمد نشان قاضى بزرگ و يا مفتى دستگاه محمود افغان بود . ( ل . ل ) .