پطرس دى سركيس گيلانتز ( مترجم : محمد مهريار )

53

سقوط اصفهان ( فارسى )

ساختند . 8 - در همان روز مأمورين ( محصّل ) « 1 » به ديه‌ها و روستاها فرستادند و 12000 نفر تفنگچى جمع آورى كردند و آنها را به اصفهان آوردند . 9 - در 20 فوريه ( سوم مارس ) براى دومين بار آنان تعداد سپاهيان خود را باز رسيدند و با 30000 مرد و 24 توپ « 2 » از اصفهان بيرون شدند و به گلون‌آباد ، كه فقط سه فرسخ يا 15 ورست ( Verst ) با اصفهان فاصله داشت و اينك افغانها بدانجا رسيده بودند ، رو نهادند . « 3 » 10 - در همانروز كه لشگر از اصفهان بيرون شد شاه فرمان زير را براى ارمنيان فرستاد : « چون من قواى خود را براى جنگ با افغانان فرستاده‌ام شما بايد 300 نفر جوان ارمنى دلير با اسلحه تمام بدر خانه شاه بفرستيد ، كه بعنوان نگهبان بپاسدارى كاخ شاهى بپردازند » . كلانتر و كدخداى جلفا بفرمان كار كردند و سيصد جوان زورمند ارمنى را به نگهبانى كاخ گماشتند . ساز و برگ آنان كامل بود ، تفنگ ، طپانچه ، شمشير و سپر و قداره داشتند ، و تفنگها و طپانچه‌هايشان ساخت انگلستان و هلند بود .

--> ( 1 ) - كذا فى الاصل و اين لغت عربى است به معنى جمع آورنده و گردآورنده ماليات است ؛ و در آن زمان به معنى كلمه امروزى مأمور رايج بوده است . ( ل - ل ) . ( 2 ) - اين عدد با آنچه در ساير منابع ذكر شده است از همه جهت تطبيق مىكند جز در اين كه در متن ذكرى از سيد عبد اللّه مشعشع ، كه در قميشه 12000 نفر از سواران خود را گردآورده بود ، و در راه به عمده قواى شاه پيوست ، و به اين ترتيب عدد آنها . . . 42 نفر بالغ گرديد . ( ل . ل ) . ( 3 ) - اين جمله در متن مبهم است و شايد معنى آن چنين باشد كه افغانها هنوز سه فرسخ با گلون آباد فاصله داشتند .