ناصر الدين شاه قاجار
36
سفرهاى ناصر الدين شاه به قم ( فارسى )
مرقدهم و سلاطين سلف انار اللّه مضجعهم 4 همتى ملوكانه مبذول داشته ، انعامات وافره و خلاع فاخره ، به هريك از متولى و خدام و اعيان آنجا علىقدر مراتبهم اعطا و مرحمت فرموده ، بعدها عازم دربار خلافت گرديده ، در روز دوشنبه بيست و دوم ماه شوال المكرم هنگام عصر وارد شهر دار الخلافه ناصره شدند 5 . لازم به توضيح است كه قبل از عزيمت صورت منازلى كه اردوى شاه بايد در آنها اطراق مىنمود ، براى محسن ميرزا اميراخور كه از شاهزادگان قاجار ( نوادهء فتحعلى شاه از پسر يازدهم او عبد الله ميرزا دارا ) بود و به نظر مىرسد كه در آن زمان حاكم قم بوده است به شرح زير ارسال گرديد : قرار منازل كه به اطلاع نواب اميراخور داده شد [ 1 ] : يوم پنجشنبه نزديكى دير ، كنار رودخانه ، دو فرسخ است ، آبش شور است ، از براى حرمخانه و آبدارخانه آب شيرين بايد برداشت . اگر از چاكران هم راويه 6 دارند ، از براى نوكرهاى جزء و مال رفع معطلى مىشود . [ 2 ] : يوم جمعه حوض سلطان چهار فرسخ است ، حالا يك نفر كالسكهچى و جارچى روانه هستند كه راه كالسكه را اگر بنائى لازم باشد تا حوض بسازند و حوض اگر آب كم داشته باشد پركنند و آب جارى اگر سرش عيبى دارد بسازند و مستاجرين حوض از براى فروش ، مأكولات و غيره به قدر مقدور حاضر كنند . [ 3 ] : از حوض به پل دلاك يوم شنبه شش فرسخ است ، نواب ميراخور آدم فرستاد سيورسات حاضر كنند . [ 4 ] : از پل تا شهر قم يوم يكشنبه چهار فرسخ است . آدم فرستاد نزد ميرزا يحيى كه سيورسات حوض ودير ؟ ؟ ؟ را حاضر كنند چون دبير الملك 7 گفت مقرر شد ، لازم نيست عرض و اجازه حاصل شود ، از اين قرار معمول بدارند ، نبى خان 8 و سايرين هم اين قسم و اين راه را بهتر دانسته بدون عرض اخبار سيورسات [ حاضر ] نمود . 9