ناصر الدين شاه قاجار
37
سفرهاى ناصر الدين شاه به قم ( فارسى )
ناصر الدين شاه خاطرات خود را از اين سفر كه در ماه شوال روى داد ، تا بازگشت به تهران با ذكر وقايع جالب و خواندنى به رشتهء تحرير درآورد . 10 به شرح ذيل : 2 - خاطرات ناصر الدين شاه قاجار در چهارمين سفر [ شوال 1284 ه . ق ] الحمد لله تعالى ماه رمضان را در كمال خوبى و خوشى و صحت مزاج گذرانده ، روزه را تماما گرفته ، قرآن ختم شد . به همه جهت 11 خوش گذشت . بعد از انقضاى رمضان براى رفع كسالت روزه و توقف يك ماهه شهر لازم شد سفر و گردش مختصرى بشود . روز چهارشنبه 12 سيم شوال 13 به عزم شكار [ در ] مسيله 14 و زيارت حضرت معصومه عليها السلام از تهران 15 صبح زود سوار شدم ، اما رفتن قم را در تهران بروز نداده در علىآباد حكم شد . خلاصه رخت پوشيده از در كوچهء شمس العماره سوار شديم ، وليعهد و قايممقام 16 [ در ] ديوانخانه بودند ، صحبتى شد . بعد سوار شدم . اغلب نوكرها در ركاب بودند ، از كوچه سواره رفتيم ، از توى باغ لالهزار گذشته از راه بالاى نگارستان رفتم سر جاده 17 قنات سردارى . سردار كل ، 18 ساعد الملك ، 19 همهء صاحبمنصبهاى توپخانه ، افواج سواره و غيره بودند . توپچى ، افواج تازه ، كهنه صف كشيده بودند ، همه را ديديم ، جمعيت زيادى بود ، از هر قبيل ، از افواج و غيره گذشته باز با سردار و قايممقام صحبت كرديم . وليعهد و قائم مقام مرخص شدند فردا به آذربايجان مىروند . فرهاد ميرزا 20 هم ديروز مرخص شد برود كردستان . [ به ] قائم مقام [ و ] سردار گفتم بروند ، ما رانديم . امين نظام ، 21 رحمت الله خان آمدند . امين نظام مرخص شد برود آذربايجان .