ناصر الدين شاه قاجار
25
سفرهاى ناصر الدين شاه به قم ( فارسى )
صدمهء عوام الناس و جهال محفوظ بماند . روز ديگر كه محلات مضرب خيام عز و احتشام گرديد ، بواسطهء خوبى آبوهوا زيادتر از ساير منازل مطبوع طبع مبارك افتاده ، در آنجا تا روز عيد فطر قرار اقامت و اطراق دادند ، اگرچه سابقا از راه ساوه و قزوين قرار عزيمت سلطانيه را فرموده بودند ، ولى چون آبوهواى سمت كمره و كزّاز نسبت به آن راه ، كمال امتياز را داشت و غله و ساير اجناس در نهايت وفور بود ، لهذا به ملاحظهء اين كه به وجود مسعود همايون بد نگذرد و ملتزمين ركاب مبارك را عسرت و تنگى حاصل نيايد از راه همدان ارادهء تشريففرمايى به بلاق سلطانيه را فرمودند . نظر به ظهور خدمت و حسن كفايت عميد الملك حاكم گيلان كه در انتظام امور ولايت و آسودگى رعيت در حضور مهر ظهور همايون مشهود مكشوف گشته بود ، موازى يك ثوب كليجه از ملبوس بدن مبارك خلعت به جهت او مرحمت فرمودند . ميرزا محمد صادق رضوى ناظر سركار فيض آثار حضرت امام ثامن عليه و على آبائه الف التحيّة و الثناء كه به جهت انجام بعضى امورات و ملزومات آستانهء مقدسه به دار الخلافه العليه آمده بود ، بعد از شرفيابى حضور اقدس همايون شاهنشاه دينپناه عرايض و مستدعيات كه داشت به عرض حضور همايون رسانيد ، از آنجا كه سركار اعليحضرت اقدس شهريارى را ميل تام و شوق تمام به خدمتگزارى آن آستان ملايك پاسبان است و سابقا عضد الملك متولى باشى هم عرض و استدعا كرده بود كه از ماليات موقوفات سركار فيض آثار براى صرف كارخانهء مباركهء آن حضرت قرار ناهارى به جهت فقرا و غربا و زائرين آن آستان پاك گزارده شود ، اين دفعه كه ناظر نيز مستدعى گرديد ، ايجابا لمعموله امر و مقرر فرمودند كه مبلغ پانصد تومان از متوجهى 37 ماليات موقوفه ، سركار فيض آثار بر سبيل استمرار به تخفيف برقرار باشد ، كه ، همه ساله مبلغ مزبور در كارخانهء مباركه آستانهء متبركه ، به اطلاع متولىباشى صرف ناهار كافه زوار كه به تقبيل عتبهء عليهء امام همام عليه الثناء و السلام مشرف مىشوند بشود و مايهء دعاگوئى ذات اقدس همايون بوده باشد و موازى يك ثوب عباى ترمهء كشميرى ، دور سلسلهء اعلى به رسم خلعت در حق معزى اليه مرحمت گرديده ، فرمان جهان مطاع به شرف اصدار مقرون گرديد و معزى اليه اذن