ناصر الدين شاه قاجار

9

سفرهاى ناصر الدين شاه به قم ( فارسى )

سفر مىنويسد : « شاه تصميم گرفته است به اصفهان سفر كند و اين موضوع موجب واهمه و نگرانى كليهء درباريها شده است ، زيرا مقرر است كه درباريهاى ملازم شاه بدون دريافت هيچ‌گونه هزينهء سفر و توشهء راه عازم اين سفر شوند و شخصا مخارج سنگين اين‌گونه مسافرتهاى تشريفاتى را متحمل گردند . به‌همين جهت نارضائى درباريها از اين اقدام شاه كاملا مشهود است . . . در اين سفر ما هم اجبارا مىبايستى جزو ملتزمين ركاب باشيم تا شكوه و عظمت اردوى همايونى هرچه بيشتر متجلى گردد . و با آنكه من شخصا ترجيح مىدادم كه بخاطر گرماى روزافزون هوا و تن درندادن به شرايط نامساعد اين‌گونه سفرهاى تشريفاتى ، در تهران بمانم ولى چون اعضاى سفارت روسيه تصميم به همراهى با شاه در اين سفر داشتند ، لذا براى اعضاى سفارت انگلستان برازنده نبود كه از اين كار طفره بروند و احترامى كمتر از روسها براى اعليحضرت شاه ايران قائل شوند . به‌همين جهت ، من تمام ناراحتيهاى حاصل از اين سفر را بر آسايش و آرامش زندگى در تهران ترجيح دادم و عازم سفر با اردوى همايونى به اصفهان شدم . » 6 با اين تفاصيل اردوى شاه پس از طى يك اقامت ده روزه در قزوين در 18 ماه رجب به طرف ساوه عزيمت نمود ، 7 از آنجا به سلطان‌آباد رفته و سپس عازم بروجرد گرديد . 8 در نهم ماه شعبان وارد بروجرد شده در آنجا توقف نمود و پس از يك اقامت 12 روزه در تاريخ 21 شعبان عازم اصفهان گرديد 9 و بالاخره در روز پانزدهم ماه رمضان « اردوى همايونى » وارد شهر اصفهان شد . 10 در اصفهان شاه در عمارت سلطنتى سكنى گزيد و بقيهء اهل اردو در بيرون شهر و نزديك عمارت هفت دست در كنار رودخانه چادر زدند 11 در اين شهر مراسم استقبال و پذيرايى با تشريفات كامل انجام يافت و پس از پايان ماه مبارك ، روز عيد رمضان ( فطر ) شاه در اين شهر به سلام نشسته بارعام داد . 12 و سرانجام در روز سىام شوال پس از اين كه 45 روز شاه و اردوى او در اصفهان به سر بردند ، به‌سمت تهران حركت كردند . 13 پس از خروج از اصفهان اولين منزلى كه شاه در آنجا اطراق نمود ، قريهء جز واقع در سه فرسنگى اصفهان بود . در آنجا مقرر شد كه اردو از راه نطنز و كاشان به‌سمت تهران حركت نموده و چند روز در كاشان و قم توقف نمايد . 14 روزنامهء وقايع اتفاقيه در مورد توقف شاه در كاشان و قم چنين مىنويسد :