يار محمد خان سهام الدوله / خاور بى بى شادلو

17

سفر نامه هاى سهام الدولة بجنوردى ( فارسى )

و آباديهاى مجاور آن خالصجاتى به نام‌هاى ايور و درق و گزى وجود داشت ، سردار مفخم كريم دادخان را براى خريد املاك مذكور به تهران فرستاد تا خالصجات مذكور را به نام عزيز الله خان خريدارى كند . كريم‌داد خان با پولى كه يار محمد خان در اختيارش گذاشته بود نصف از خالصجات را به نام عزيز الله خان و نصف ديگر را به نام فرزند خود عبد الحسين تيمورتاش ( كه بعدها وزير دربار رضا شاه شد ) قباله كرد . كريم‌داد خان پس از مراجعت به بجنورد چون موضوع آشكار شد مورد بازخواست يارمحمد خان قرار گرفت و از دستگاه حكومتى طرد شد . چون موضوع به صدر اعظم وقت گزارش شده بود مأمورى از تهران اعزام شد و در نتيجه كريم‌داد خان كه به قوچان پناه برده بود مجبور به انتقال املاك مورد بحث شد . طبعا اين قضيه مايهء كينهء شديد عبد الحسين تيمورتاش شد و موجب آن شد كه بعدها با به قدرت رسيدنش در زمان رضا شاه به از بين بردن عزيز الله خان سردار معزز مؤثر شود . يار محمد خان تا پايان عمر از انجام وظيفهء مملكتى كه اهم آن حفظ امنيت و دفاع از حدود و ثغور حوزهء حكومتى خود بود كوتاهى نكرد و با وجود كهولت سن به خوبى از عهده برمىآمد . كما اينكه مىبينيم قبل از مسافرت حج و اروپا به قلع و قمع تراكمهء ياغى يموت و كوكلان كه براى غارت قراء حوزهء حكومتى او آمده بودند موفق شد و در سفرنامهء خود به اين مطلب اشاره كرده و نوشته است : « دو سال بود كه خيال بيت الله الحرام و سياحت فرنگستان را داشتم . دوم ماه شوال 1319 مطابق سال يكهزار و نهصد و دو مسيحى عازم مقصود بودم . در اين بين خبر رسيد طايفهء يموت و كوكلان اجتماع نموده به خيال تاخت‌وتاز سرحدات بجنورد و خرابى قلعه دشت مىآيند . دفع آنها را لازم دانسته سيم ماه مذكور عازم سرحدات شدم . مجددا خبر رسيد كه به سمت دشت عازم شده‌اند من نيز از سملقان دو شبانه‌روز ايلغاركنان به سمت دشت رفتم . در حينى به دشت رسيدم كه طايفهء ضاله دشت را محاصره كرده قريب به تصرفند . بعد از جنگ و كوشش زياد طايفهء ضاله را شكست داده جمعى را اسير و برخى را قتيل نموده اهالى دشت را كه قريب دو هزار نفوس بودند از دست تطاول آنها خلاص كرده شكرالهى را به جاى آورده