يار محمد خان سهام الدوله / خاور بى بى شادلو
18
سفر نامه هاى سهام الدولة بجنوردى ( فارسى )
در سيزدهم ماه مزبور مراجعت به بجنورد نمودم . چند روزى را جهت رفع كسالت عزيمت سفر به تعويق افتاد . امروز كه روز دوشنبه اول ماه ذيقعدة الحرام است به طرف مقصود از بجنورد حركت كرده . . . » پايان عمر يار محمد خان پس از مراجعت از اروپا اختيار قسمتى از امور حكومتى را عملا به فرزند و جانشين خود عزيز الله خان كه حدود بيست و دو ساله بود و لقب سهام الدوله و درجهء امير تومانى داشت واگذار كرد . خودش به كارهاى نيمه تمام مثل عمران و اتمام قلعهء محمد آبادمانه و ساختن مقبرهء شخصى در « بش قارداش » پرداخت . او گور خود را آماده و وقفنامهء مقبره و شرح مختصر زندگى خود را بر روى سنگ مرمر حك و بر ديوار آنجا نصب كرد . عكس آن به نظر خوانندگان مىرسد . تاريخ فوت يار محمد خان 24 شوال 1321 قمرى است . تاريخ تولدش به طورى كه در شرح حالش بر روى سنگ مرمر منصوبه در « بش قارداش » حك شده سال 1254 قمرى بوده است . ولى به نوشتهء محمد قلى خان منتخب الملك كارگزار بجنورد كه پدرزن سليمان خان بود تولد او در ربيع الاول سال 1247 قمرى بوده است . چون در نوشتهء منتخب الملك ماه تولد هم قيد شده شايد از منبع معتبرى نقل كرده بوده است . سهام الدوله موقع مرگ به قول خودش شصت و هفت و به قول منتخب الملك هفتاد و چهار سال داشته است . از فرزندان متعدد يار محمد خان در حال حاضر افراسياب شادلو در قيد حيات است كه متولد سال 1313 قمرى است و در سن متجاوز از يكصد و يك سالگى از سلامتى كامل برخوردار و فعلا ساكن مشهدست . سفرنامهء خاور بىبى شادلو سفرنامهء چهارم به قلم خانم خاور بىبى شادلو خواهر يار محمد خان سردار مفخم است . چند سال پيش روزى همسر مرحوم يار محمد خان شادلو ( ايلخانى ) اوراقى را كه سفرنامه حاضر باشد در اختيار نگارنده گذارد و اظهار داشت اين اوراق را چندى قبل آقاى محمد