يار محمد خان سهام الدوله / خاور بى بى شادلو
11
سفر نامه هاى سهام الدولة بجنوردى ( فارسى )
به اتاق آوردند . خيلى اسباب امتنان من شد . براى آنكه منزل احدى از امرا در هيچوقت تشريف نبردهاند . بارى خيلى اظهار مرحمت و محبت قلبى فرمودند . سركار آجودانباشى هم نيم ساعت به غروب مانده آمدند . حضرت اجل تا نيمساعتى شب تشريف داشتند . بعد تشريف بردند . تا نزديك در مشايعت كردم . » اتابك روز بعد هديهاى براى سهام الدوله مىفرستد . سهام الدوله نوشته است : « عصر حاجى حسينعلى پيشخدمت مخصوص حضرت اجل اشرف آقاى امين السلطان دامت شوكته يك جعبه تفنگ جديد الاختراع انگليسى كه از تفنگهاى بسيار اعلى و به هشتاد ليره انگليس در لندن خريده شده مع يك دوربين و ششصد فشنگ آورد كه حضرت اجل اشرف فرستاده فرمودند كه اين تفنگ را يادگار از من داشته باشيد . در آلمان ديدم سردارهاى بزرگ همه اين نمره دوربين با خود داشتند ، شما هم سردار افتخاريه ايران مىباشيد لايق شماست . از فرمايشاتشان اظهار تشكر كردم . » در جريان مسافرت به خارج از ايران ( سفرنامه سوّم ) حكمران ماوراء درياى خزر كه فرمانرواى تركستان بود ( در عشق آباد ) با سهام الدوله مراسم ديد و بازديد رسمى به عمل مىآورد . در سفرنامهء روز پنجم ذيقعده 1319 قمرى نوشته شده است : « يك ساعت بعد از ورود ( عشقآباد ) يك نفر صاحب منصب دولت روس از جانب جنرال ليطانط حاكم ماوراى بحر خزر به ديدن و احوالپرسى آمد و رشيدبيك خواهرزاده مرحوم يحيى بيك را از جانب جنرال جهت پذيرايى و مهماندارى ما مأمور نمود . » ايضا در همان روز نوشته : « دو ساعت به غروب مانده على الرسم به منزل جنرال رفته به فاصلهء نيم ساعت مراجعت نمودم . اول غروب آفتاب جناب جنرال به بازديد من آمده قريب نيم ساعت