شكست روسيه تزارى در جنگ با ژاپن و همچنين وقوع انقلاب سال 1905 در روسيه ، تزاريسم را ضعيف نمود و مانع از دخالت نظامى آن عليه نيروهاى انقلابى ايران در سالهاى اول انقلاب گرديد . . . نفوذ سياسى و اقتصادى امپرياليسم آلمان در سالهاى انقلاب مشروطه ايران توسعه يافت . . . آنان به تبليغات عوام فريبانهء ضد انگليس و ضد روسيهء تزارى دست مىزدند . . . همزمان با اين عوام فريبىها ، آلمان ، تركهاى عثمانى را بر عليه ايران تحريك مىنمود . لشكريان ترك از اواخر سال 1905 ، نواحى شمالى ايران را در حوالى درياچهء اروميه اشغال نظامى كردند . رسوخ و نفوذ آلمان در ايران « 1 » و خاور نزديك ، انقلاب مشروطيت ايران و جنبش رهايىبخش هندوستان باعث شد كه انگليسها و روس‌ها تضاد ميان خود را فراموش كنند و موافقت‌نامهء 31 اوت سال 1907 « 2 » را در مورد تقسيم مناطق نفوذ خود در ايران ، افغانستان و تبت منعقد نمايند « 3 » . اين موافقت‌نامه ائتلاف آنگلو - روس را به وجود آورد . . . و لبهء تيز آن عليه انقلاب مشروطيت ايران متوجه بود . . . انعقاد اين موافقت‌نامه مردم را در سراسر ايران به هيجان آورد و موجب خشم و اعتراض آنان گرديد . دولت ايران اعلام كرد كه اين موافقت‌نامه را به رسميت نمىشناسد و مجلس شورا نيز . . . مخالفت خود را اعلام كرد . انعقاد اين موافقت‌نامه مواضع استبداد ايران را - كه بيش از پيش خود را آمادهء حمله عليه مشروطيت مىكرد - استحكام بخشيد .

--> ( 1 ) . براون قطعه شعرى از روزنامهء مصور كميك آذربايجان آورده و مىگويد اعتراض دقيقى است به مداخله آلمان در امور ايران كه براى نمونه يك بيت آن نقل مىشود : ايران به خوان ماند و بيگانگان به ضيف * ناخوانده ميهمان ! سر اين خوان خوش آمدى « تاريخ مطبوعات و ادبيات ايران در دورهء مشروطيت ، ص 253 » . ( 2 ) . يكشنبه 21 رجب 1325 / 18 شهريور 1286 . ( 3 ) . در همين روز اتابك به دست عباس آقا تبريزى در بهارستان كشته شد و مشير السلطنه به رياست وزارء منصوب گشت . « تاريخ مشروطهء ايران ، ص 445 » .