آقا سيد مصطفى تهرانى ( ميرخانى )
پيشگفتار 14
سفرنامه گوهر مقصود ( فارسى )
نمانده است . « 1 »
--> ( 1 ) . براى اينكه نشانى ازاينروزنامه بيابم ، نويسندهء محترم جناب آقاى محمد على سلطانى تذكر دادند كه در كتاب حيات يحيى دربارهء روزنامهاى به مديرت آقا سيدّ مصطفى تهرانى مطلب هست و شما مىتوانيد از اين كتاب استفاده كنيد . به كتابخانهء دانشكدهء ادبيات دانشگاه تهران مراجعه كردم و مسئولان محترم در كمال لطف و همراهى ، راهنمايى نموده علاوه بر كتاب حيات يحيى كتاب تاريخ جرائد و مجلات را نيز در اختيار اين جانب گذاردند و تصوير مطالب موردنظر را دريافت كردم : در كتاب حيات يحيى ( ج 2 ، ص 136 ) تأليف يحيى دولت آبادى آمده است : « بالجمله نگارنده در اين ايام به خيال تأسيس روزنامهاى افتاده با انجمن اصناف صحبت مىدارم و به دستيارى آقا سيد مصطفى نام از نمايندگان اصناف در مجلس روزنامهاى موسوم به انجمن اصناف داير مىنمائيم زحمت نگارش اين روزنامه هم مزيد زحمات من مىشود بعد از چند نمره نام آن را بامداد مىگذارم و كار ادارهء آن را به غلامعليخان قاجار - كه در كار مدارس در جلد اول اين كتاب نام برده شده - واگذار مىنمايم نمىدانم چند شماره طبع مىشود و به كجا خواهد كشيد . » و در كتاب تاريخ جرائد و مجلّات ايران ، ج 1 ، ص 239 ، تأليف محمد صدر هاشمى آمده است : « روزنامهء انجمن اصناف به مديرى ( سيد مصطفى طهرانى ) بهطور هفتگى در طهران تأسيس و در سال 1325 قمرى منتشر شده است . شمارهء سوم روزنامه در تاريخ هشتم شهر رمضان سال مذكور انتشار يافته و اين شماره در چهار صفحه به قطع 5 / 8 در 5 / 14 سانتيمتر است . وجه اشتراك در طهران ده قران و در ممالك خارجه 5 فرانك است . اين روزنامه از انتشارات انجمن اصناف بوده و براون در كتاب مطبوعات ( ص 46 ) مىنويسد شمارهء ديگر و يا يك در ميان از اين روزنامه به نام بامداد منتشر شده است . » و در ج 2 همان كتاب ، ص 50 آورده است : « روزنامهء هفتگى بامداد به مديرى ( غلامعلى خان قاجار ) در سال 1325 قمرى در طهران منتشر شده است . اين روزنامه از اطراف انجمن اتحاديهء اصناف منتشر مىشده و اغلب مقالات آن به وسيلهء مرحوم حاج ميرزا يحيى دولتآبادى تنظيم و تدوين گرديده است . شمارهء بيستم بامداد در تاريخ 12 ربيع الثانى 1326 قمرى در چهار صفحه نتشر شده و وجه اشتراك آن بدين قرار است : در طهران ده قران ، در خارج ايران 5 فرانك . نكتهء شايان توجه اينكه روزنامهء بامداد با روزنامهء انجمن اصناف يك در ميان منتشر مىشده ، بدين ترتيب كه يك بار بامداد و دفعهء بعد انجمن اصناف توزيع مىگرديده است و علت هم اين بوده كه چنان كه سابقا در مجلد اول كتاب در ذيل روزنامهء انجمن اصناف يادآور شدهايم ، اين روزنامه به مديرى سيد مصطفى طهرانى كه مؤسس انجمن اتحاديهء اصناف بوده ، نشر مىشده و بامداد هم ارگان انجمن مذكور بوده . لذا هر دو به ترتيب يك در ميان خارج مىشدهاند . در شمارهء 124 سال دوم روزنامهء نداى وطن مورخ پنجشنبه 28 شوال 1325 قمرى به عنوان مطبوعات جديد ، طلوع روزنامهء بامداد را اينطور مىنويسد : روزنامهء مباركهء بامداد متعلق به انجمن اتحاديهء اصناف ، مشتمل بر مقالات سياسيه و قوانين اساسيه ؛ مدير روشن ضميرش جناب آقا سيد مصطفى از وكلاى محترم مجلس مقدس شوراى ملى است . پرواضح است كه چون روزنامهء بامداد و انجمن اصناف هر دو ارگان انجمن اتحاديه اصناف بوده ، لذا مرحوم مجد الاسلام مدير بامداد را نيز آسيد مصطفى معرفى كرده است و گرنه همان قسم كه قبلا يادآور شديم مدير روزنامهء بامداد -