احمد مجد الاسلام كرمانى
51
سفرنامه كلات ( فارسى )
نوشته بود كه همچو مىفهمم براى شما سفرى در پيش خواهد آمد و چون ميدانم شما مكنت زيادى نداريد لهذا حواله فرستادم كه از روزيكه شما از تهران خارج ميشويد ماهى بيست تومان اداره دار التجاره مرتضوى به خانه شما خواهد پرداخت مجملا همين كه مسبوق شدم نايب على اكبر خان دم در درآمده است فى الجمله احتمال دادم كه مصداق فرمايش طالبوف ظاهر شده باشد لهذا با عجله تمام رفتم در اندرون و آن پاكت را كه روى ميز بود برداشته حواله مرتضوى را از جوفش بيرون آورده در پاكت ديگر گذاشته عنوانش را باسم مخدره علويه عيال خودم نوشتم و ضمنا هم يك سطر نوشتم هرگاه سفرى رفتم شما اين حواله را هر ماهه وصول و به آن مخدره ديگر كه از اهل تبريز و عيال اولى من است تقسيم نمائيد ده تومان شما برداريد و ده تومان را به او بدهيد كه هر دو دستگاه مختصر معاش داشته باشند و به همين جزئى قناعت كنيد تا آنكه خداوند فرجى برساند بعد از نوشتن اين
--> مقامى كه طالب اف در ادبيات جديد ايران يافت بدينجهت بود كه نوشتههاى خود را بىتكلف مينوشت و سبك تازهاى در ادبيات فارسى بوجود آورد . آثار او عبارتند از : 1 - پندنامه ماركوس كه ترجمه از زبان روسى است 2 - رساله فيزيك 3 - نخبه سپهرى 4 - سفيد طالبى يا كتاب احمد كه دو جلد مىباشد 5 - رساله هيئت جديد 6 - مسالك المحسنين كه بيشتر جنبه ادبى دارد 7 - مسائل الحيات كه در اين كتاب بيشتر از مسائل سياسى و حقوقى و اجتماعى سخن بميان آورده است 8 - ايضاحات 9 - سياست طالبى كه پس از مرگش بچاپ رسيد 10 - اشعار و مقالات كه در جرايد آن زمان مثل « انجمن » حبل المتين بچاپ رسيده است . طالب اف براى آزادى ايران قدمهاى مؤثرى برداشت و مردم آذربايجان نيز بپاس احترام در دوره اول مجلس او را بنمايندگى انتخاب كردند و پس از انتخابات هم قبول كرد براى شركت در مجلس بتهران بيايد ولى بعهد خود وفا نكرد . مرحوم كسروى در كتاب تاريخ مشروطه نوشته است كه چون كتاب مسالك المحسنين از طرف شيخ فضل إله نورى قدغن شده بود ناراضى بود و براى احتراز از عواقب امر بتهران نيامد .