احمد مجد الاسلام كرمانى

438

سفرنامه كلات ( فارسى )

كرديم در موقع نهار بباغ حكومتى آمديم رفقاى ديگر ما هم به منزل خود رفتند بعد از نهار ( ناهار ) و خواب و صرف چاى برحسب قرارداد مالهاى حاكم را زين گذاشتند و يكى دو مال ديگر هم از خانه « محراب بيگ » آوردند و حاكم و بنده و آقا ميرزا آقا با يك نفر جلودار دو سه چهار نفر از كدخدايان كه حاضر بودند سوار شده براى سياحت بند معروف كلات روانه شديم . حاجى ميرزا حسن احساس كسالتى در خود كرده از همراهى ما معذرت خواسته و در باغ نزد پسر حاكم ماند . از دار الحكومه تا محل « بند » قريب يكساعت راه است و جاده مخصوص دارد كه بدر « بند نقطه » و خود بند نقطه ميرود و در اين جاده اغلب از كنار تل ميرود كه مشرف برودخانه است و همه جا از زير سايه درختان عبور مينمايد و راهش هم در وقت رفتن سرازير است و همه جا در امتداد رودخانه برنجكارى است و خيلى خوش منظره است مركب ما هم با كمال نظم حركت ميكرد و در هر جا رعايا ميرسيدند نسبت بخان حاكم تعظيم و تكريم مينمودند تا رسيديم سر « بند » اين بند از بناهاى نادر نيست و خيلى پيش از عصر او ساخته شده و عقيده من اين است كه از دوره ساسانيان بيادگار مانده ولى نادر شاه افشار هم تعميرات عمده در او كرده و بسيار بند محكمى است بلكه يكى از بناهاى تماشائى است و وضع بناى آن بسيار شبيه است به بند « قهرود » كه در هشت فرسخى كاشان واقع شده و گويا همه خوانندگان بدانند غرض بانى از ساختن آن بند و تحمل آنهمه مخارج چه بوده و لازم نيست مفصلا در اينجا بنگاريم همينقدر بطور اجمال ميگوئيم چون فاضل آب رودخانه كلات كه از خارج كلات از دربند « ارغوان شاه » وارد شده و در تمام طول كلات عبور مىكند اطراف خود را مشروب مينمايد از « دربند نقطه » خارج مىشود و در اراضى خارج از دربند به مصرف زراعت ميرسد و معلوم است در بهار آب طغيان نموده زياد مىشود ولى در تابستان كم مىشود و موقع احتياج زراعت به آب اغلب در تابستان است لهذا