از همين يك نكته به خوبى معلوم مىشود كه براى تركمانان جمهور كه هرگز از الاچيق خودشان حركت نميكنند علف‌چر در چهل فرسخ فاصله معين كرده‌اند اما ايران در سه فرسخى مسكن خودش حق علف‌چر ندارد سبحان اللّه اينها چه مردمى بوده‌اند ، دولت روس و ژاپن براى حق ماهىگيرى از درياچه بايكال « 1 » آنهمه جنگ مىكند كه تبعه آنها بتوانند از آن درياچه ماهى بگيرند اما دولت ايران مرتع طبيعى خداداده تبعه خودش را بدون هيچ دليل بدولت اجنبى وا ميگذارد و در حالى كه آن صحرا ابدا محل حاجت تركمانان نيست بارى اينها آمده بودند كه از اشخاصيكه قاچاق رفته‌اند جريمه بگيرند وقتى كه نزد حكومت آمدند و ما را ديدند ميرزا فرج اللّه خان ، حاجى ميرزا حسن را شناخت چرا كه

--> ( 1 ) بايكال درياچه‌هاى بمساحت 34140 كيلومتر مربع در جنوب شرقى سيبريه عميقترين درياچه زمين ( عمقش 1740 متر ) بزرگترين درياچه آب شيرين آسياست و رودهاى متعدد به آن ميريزند ولى تنها مخرجش رود انگارا است ، ماهيهاى فراوان دارد كه جنس بعضى غير عادى است . « صفحه 287 كتاب دائرة المعارف فارسى » گويا مؤلف در مورد جنگ روس و ژاپون دچار لغزش شده باشد زيرا اين جنگ در سال فوريه 1904 بر سر منچورى شروع گرديد ، چه دولت روسيه در جريان جنگ « بر كسورها » ببهانه تأسيس خطوط آهن كه ميساخت قواى مهمى در منچورى تمركز ساخت قواى بحرى خود را نيز در « پرت‌آرتور » تقويت نمود و در كره شروع بتحريكاتى نمود ، جاه‌طلبى روس با نامجوئى ژاپون تصادم كرد ژاپونيها با انگليس در 30 ژانويه 1902 و چين 8 اوت 1902 پيمان اتحاد تدافعى از لحاظ ضمانت تماميت چين منعقد ساخت و وقتى خود را كاملا حاضر يافت از دولت روسيه سؤال كرد كه در چه تاريخ خيال تخليه منچورى را دارد ، روسها براى آنكه فرصت تكميل تجهيزات خويش را داشته باشند كوشش مينمودند كه مذاكرات را طولانى كنند اما ژاپونيها اين سياست را خنثى نمود و بدون اعلان جنگ يك قسمت از قواى بحرى روس را در پرت‌آرتو غرق ساختند ( شب 8 و 9 ژانويه 1904 ) و قشون خود را به كره ريختند جنگ يكسال و نيم در خاك منچورى ادامه داشت تا روسها مجبور به تقاضاى صلح شدند و برحسب عهدنامه پرتسموث روسها حمايت ژاپن را بر كره شناختند و قسمت جنوب جزيره ساخالين را هم به آنها واگذار نمودند . م . خ