احمد مجد الاسلام كرمانى

252

سفرنامه كلات ( فارسى )

و دانست كه دولت روس ، يا به دوستى و خصوصيت از دولت ايران اجازه عبور حاصل مىكند و يا آنكه مملكت ايرانرا من‌باب المقدمه تصرف نموده خود را به مقصد اصلى مىرساند . اين بود كه امارت افغانرا در سر راه روسها تقويت نمود و حقوق مسلمه ايرانرا بر افغانستان ابطال كرد و بر حاكميت ايران بر هرات قلم فسخ و بطلان كشيد « 1 » و امارت

--> - كرد ولى اصرار داشت كه اجراى اين معاهده بافسرى كه از طرف حكومت هندوستان تعيين خواهد شد محول گردد . و به همين منظور ملكم در رأس هيئت مهمى سومين بار بايران اعزام گرديد سفير اعزامى از طرف حكومت هندوستان به طرز مجللى مجهز بود و ستاد مفصلى با خود همراه داشت . دولت ايران از شتابزدگى دولت انگلستان و حكومت هندوستان براى اعزام نمايندگان در حيرت بود زيرا موقع ورود ملكم سرهارفوردجونس بعنوان سفير دولت انگلستان مسئول اداره كردن روابط سياسى و ديپلوماسى در تهران بود . دولت ايران همچنين از اصرارى كه دولت بريطانياى كبير براى از بين بردن نفوذ دولت فرانسه و جلب اتحاد دولت ايران داشت سخت در شگفت بود . فتحعليشاه بنمايندهء خود در لندن دستور داد كه وضع نمايندگى آندولت را در ايران روشن كند و اطلاع حاصل نمايد كداميك از دو نفر ، نمايندهء واقعى دولت بريطانيا ميباشند . نظر باينكه معاهدهء منعقده بوسيله سرهارفورد جونس در لندن به امضاء رسيد دولت بريطانيا بالاخره سرهارفورد جونس را بعنوان نماينده تام الاختيار خود در تهران معرفى كرد تا مسئوليت روابط سياسى و ديپلماسى ميان تهران و لندن را عهده‌دار گردد و با اين ترتيب ملكم دربار ايرانرا ترك كرد و بهندوستان مراجعت نمود . در سال 1811 ( 1126 ) سرگوراوزلى جانشين سرهارفورد جونس گرديد ماژوردارسى معروف به دارسىتاد و عده‌اى از سربازان درجه‌داران هنگ 47 انگلستان نيز جزء ملتزمين ركاب سفير بودند ، سر ويليام اوزلى كه نوشته‌هاى وى راجع بايران در رديف كتابهاى كلاسيك قرار گرفته همراه اين هيئت بود . م . خ ( 1 ) اينكه در سال 1829 ميلادى ( 1243 هجرى ) انگلستان واسطه شد بين ايران و روس صلح برقرار گردد براى اين بود كه دولت ايران ضعيف شود و اين موضوع براى صرفه و صلاح انگليسها در آسياى مركزى لازم بود . پيشروى روسها پيش از آن به ضرر سياسى دولت انگليس منجر مىشد لازم بود عثمانى نيز بخرج روس و بنفع انگليس گوشمالى شود . جنگ روس و عثمانى در 1828 شروع و در 1829 خاتمه يافت در صورتى كه انگليسها اين -