احمد مجد الاسلام كرمانى
241
سفرنامه كلات ( فارسى )
ديوان حاكم شرع و يا حاكم عرف معزول و محول ميگردد و ملحوظ و طى نميشود مگر در حضور ترجمان وكيل يا كونسلها ، چون اين گونه ادعاها كه يك دفعه موافق قانون طى شده باشد دوباره استعلام نميتواند شد ، هرگاه اوضاع نوعى باشد كه اقتضاى تحقيق و ملاحظه ثانى كند بدون اينكه وكيل يا كارگذار يا كونسل روسيه را سابقا از آن اخبار شود ملاحظه نميتواند شد و در اينحالت آن امر استعلام و محكوم عليه نميتواند گرديد مگر در دفترخانه اعظم پادشاهى كه در تبريز يا طهران باشد ، كذالك در حضور يكنفر ترجمان وكيل يا كونسل روسيه . فصل هشتم - كار قتل و امثال آن گناههاى بزرگ كه در ميان خود رعاياى روسيه واقع شود تحقيق و قطع و فصل آن مطلق در اختيار ايلچى يا وكيل يا كونسل روسيه خواهد بود بر وفق قوانين شرعيه كه ايشان در باب اهل ملت خود داده شده است ، اگر يكى از تبعه روسيه بدعوى جرمى مستلزم السياسيه با ديگران متهم باشد بهيچوجه او را تعاقب و اذيت نبايد كرد مگر در صورتى كه شراكت او بجرم ثابت و مدلل شود و در اين حالت نيز مانند حالتى كه يكى از تبعه روسيه بنفسه بجرمى متهم ميشد حكام ولايت نميتوانند كه بتشخيص حكم جرم پردازند مگر در حضور گماشته از طرف وكيل يا كونسل روسيه ، اگر در اماكن صدور جرم از كونسلها يا وكيل كسى نباشد حكام ولايت مجرم را به به جائى كه كونسل يا صاحب منصبى از دايره وكالت روسيه در آنجا باشد روانه مىكند و استشهادنامه كه در باب برائت و شغل ذمه متهم بواسطه حاكم و مفتى آن مكان از روى صداقت مرتب و به مهر ايشان رسيده باشد و به اين كيفيت عملى كه حكم جرم خواهد شد فرستاده شود اين گونه استشهادنامهها بسند معتبر و مقبول ادعا خواهد شد مگر اينكه متهم عدم صحت آن را علانيه ثابت نمايد و در صورتى كه متهم چنان كه بايد ملتزم گشته فتوى صريح حاصل شود مجرم را به وكيل يا كونسل روسيه تسليم مىسازد كه براى اجراى