احمد مجد الاسلام كرمانى

213

سفرنامه كلات ( فارسى )

نوشته ، بطور مسخره ميگويد : ملا صدرا نفهميده و غلط گفته ، من در ارض روم چنين شنيدم . بارى امشب مباحثه ما با رفيقمان به طول انجاميد ، كم‌كم اسباب رنجش شد و به عادت طلاب مدارس ايران بهم پريديم و حرفهاى درشت بهم زديم ، حسن خان و ساير سوارها از مباحثه ما حظى داشتند و بيشتر اسباب طول مباحثه را فراهم مىكردند ، حاجى ميرزا حسن هم اگرچه سوادى ندارد اما در حرف زدن آن هم براى عوام يد طولائى دارد بارى دو سه ساعت مباحثه كرديم حاجى ميرزا حسن از من كمك كرد تا آقا ميرزا آقا را مغلوب كرديم ، بالاخره شام آوردند شام امشب عبارت است از برنج گرده بسيار بد كم‌روغن و دو سه بشقاب نيم‌روى تخم مرغ و دو سه كاسه دوغ من كه نتوانستم بخورم خواهش كرديم قدرى ماست برايم بياورند كه با نان بخوريم ، حسن خان و سوارها هم خيلى خنديدند و بصاحب‌خانه فحش دادند بلكه دو سه مرتبه ميخواستند آن را اذيت كنند من مانع شدم ، بعد از صرف شام بناى خوابيدن شد ، ميزبان بىانصاف از آوردن رختخواب هم امتناع كرد و با فحش سوارها دو سه دست رختخواب آوردند و هركدام سهمى گرفتيم و خوابيديم ، صبح على الطلوع برخواستم و نماز خوانديم و چاى خورديم و مالها را با كمال عجله حاضر كردند كه زودتر برويم و قبل از ظهر برسيم و گرما نخوريم ، به همين خيال زود سوار شديم و راه افتاديم و از اينجا تا اصل كلات كه محبس ما است شش فرسخ راه است و بعد از آنكه سه فرسخ راه رفتيم ديوار كلات يعنى حصار سنگى محكم او پيدا شد و سر يك چشمه پياده شديم كه قدرى استراحت كنيم و محمد رضا خان از نوكرش پرسيد ذخيره‌اى كه در قلعه به تو سفارش كرديم براى راه از كدخدا بگيريد و كدخدا هم مدتى آمد و رفت كرد

--> - وى اكثر حكما پيرو او هستند ، از شاگردان او ميتوان ملا محسن فيض كاشانى را نام برد . از كتب او در فلسفه « اسفار اربعه » - شواهد ربوبيه - مبدأ و معاد - شاعر - عرشيه و نيز شرح هداية اشيريه را برطبق حكمت مشاء تأليف كرده است ، از تأليفات دينى او « شرح اصول كافى » - كتاب شرح منظومه وى قعلا متداولترين كتب فلسفه شرقى است .