و مدارس باصول جديد كردند روزنامه‌ها را آزاد كرد و ترتيب وزارتخانه‌ها را بر اصول ممالك متمدنه گذارد و هرچند دوره آن امتدادى نداشت ولى الحق آثار خوب بيادگار گذاشت و بعد از عزل او ثانيا ميرزا على اصغر خان آمد و بر ضد امين الدوله اقدامات كرد اما تخم تمدن بارور شده بود و ديگر ابطال و افسادش ممكن نميشد باز هم دست نكشيد روزنامجات را توقيف كرد و جمعى را گرفتار و بسيارى را نفى بلد كرد و فتنه ( 1318 كه در آن فتنه جمعى از دانشمندان اخراج بلد و برخى نيست و نابود و بعضى وزرا مخذول و منكوب شدند از آثار اقدامات او است مجملا هرچه

--> - رشديه را در پارك خود داير كرد و رشديه را از تبريز احضار نمود و بمديرى آن گماشت در مدرسه‌ى رشديه بشاگردان ناهار و لباس داده ميشد براى مخارج آن علاوه بر كمكهاى امين الدوله پولها و اعانه‌هائى نيز ميرسيد ، براى نظارت در مخارج پولهائى كه ميرسيد انجمنى بنام امناى رشديه تشكيل شد و اين انجمن هسته‌ى انجمن معارف گرديد در اين موقع تعداد مدارس نو رو بازدياد ميرفت براى اداره‌ى آنها و تقسيم اعانات واصله وجود انجمن لازم بود همچنين شخصى بنام ميرزا كريم خان سردار مكرم كه در صدد ايجاد دار الايتامى بود از امين الدوله اجازه خواست كه عده‌اى از معارف خواهان را بخانه‌ى خود دعوت و در كار تأسيس دار الايتام با آنان مشورت كند اين مجلس در ماه رجب 1315 با حضور شاهزاده عماد الدوله ( نوه فتحعلى شاه ) حسينقلى خان صدر السلطنه‌ى نورى - محمد خان احتشام السلطنه - حاجى على قلى خان - سرتيپ بختيارى - ميرزا حسن خان شوكت ( منشى سفارت عثمانى در تهران ) مدبر الدوله گيلانى - ميرزا حسن رشديه - حاجى ميرزا يحيى دولت آبادى و عده‌اى ديگر تشكيل شد . فى الواقع اساس انجمن معارف ريخته شد اسامى اعضاء را نزد امين الدوله بردند او نام نير الملك مدير علوم را نيز كه رئيس دار الفنون بود بالاى صورت نوشت در شوال 1315 اولين جلسه‌ى رسمى انجمن معارف كه انجمن مكاتب مليه‌ى ايران نيز ناميده ميشد در مدرسه‌ى رشديه تشكيل شد . انجمن مرتب تشكيل جلسه ميداد ابتدا در محل مدرسه‌ى رشديه بود و بعد به علت اختلافى كه بين مدير مدرسه رشديه و اعضاى انجمن و اصل شد محل آن تغيير يافت و هر دفعه انجمن در يكى از مدارس تشكيل ميشد انجمن معارف خدمتهاى زيادى بپيشرفت معارف كرد از جمله افتتاح مدارسى مانند مدرسه‌ى علميه - ابتدائيه - افتتاحيه - شرف - ادب - دانش - سادات - كماليه - مظفريه و غيره - تأسيس كتابخانه و دار الترجمه و دار التأليف و كلاسهاى شبانه براى اكابر . بعد از عزل امين الدوله انجمن دچار مشكلات خارجى و داخلى شد و رو بانحطاط گذاشت . « صفحه 262 دائرة المعارف فارسى »