كروسينسكى ( مترجم : عبد الرزاق دنبلى " مفتون " )

49

سفرنانه كروسينسكى ( فارسى )

شاه و رجال دولت رنجيده ، به من خدمت خواهد كرد . او را مهربانى كرده و عزت داد . مع هذا ميل به قزلباشيه نموده ، از اصفهان نزد شاه طهماسب فرار كرده و چند نفر از قزلباشيه براى تحويل اخلاص به افاغنه خذلان مناص ، اظهار خدمت و بندگى و ارادت به محمود افغان او را در * بنى اصفهان گرفته ، نزد محمود آوردند « 1 » و او را امان نداده ، فى الحال فرمود جسد او را چهار پاره كردند و هر پاره او را به راهى آويختند . دو پسر او نزد شاه طهماسب بودند و خدمت او مىكردند . بالجمله احوال مملكت پريشان و لشگر پراكنده ، جماعت لكزيه از اضمحلال اعتمادالدوله كه از ايشان جمعيت كرده ، بر سرشكى و شماخى رفته ، ( 81 ) به غارت و تاراج دست بر آورده شيروان را ضبط كردند و رجال دولت را چاره ايشان در قوت و قدرت نبود . محمود افغان نيز پريشانى قزلباشيه را دريافته ، معتمد دولت ايشان را مستأصل ديده ، افاغنه را جمع كرده ، به سفر اصفهان مصمم گرديد . بيان ظهور علامات سماويه و ارضيه در سنه هزار و صد و سى چهار هجرى چنان زلزله‌اى در تبريز شد كه نود هزار كس از شهر و حوالى آن سر در نقاب تراب كشيده « 2 » و در اصفهان هنگام تابستان * هميشه ابر حجاب آفتاب شده ، روشنى آفتاب را كس نمىديد و حال آنكه در تابستان كسى ابر را در اصفهان نديده بود و افق اصفهان مانند درياى خون سرخ شده ، * هر روزى بر

--> ( 1 ) - درباره چگونگى دستگيرى و مرگ لطف على خان ، منابع متفاوتند . گيلاننتز معتقد است كه لطف على خان در شب 27 ربيع الاخر 1135 / 24 ژانويه 1723 كه به دعوت محمود در اصفهان به همراه عده‌اى از بزرگان ايران گرد آمده بودند ، همگى كشته شدند . براى آگاهى بيشتر پيرامون مرگ لطف على خان نگاه كنيد به : P , d , S , Gilanentz : Journal Published in periodical Krunk : ( Tifilis 1863 ) , Chapter 55 . اين كتاب با ويژگىهاى ذيل از ترجمهء انگليسى آن به فارسى برگردانده شده است : پطروس دى سركيس گيلاننتز : گزارشهاى گيلاننتز يا سقوط اصفهان ، ترجمه محمد مهريار ( اصفهان . بىنا ، 1343 ) . ( 2 ) - جهت آگاهى بيشتر پيرامون زلزله سال 1134 / 1721 تبريز و ديگر زلزله‌هاى اين شهر رجوع كنيد به : يحيى ذكاء : زمين لرزه‌هاى تبريز ، ( تهران ، بىنا ، 1359 ) .