كروسينسكى ( مترجم : عبد الرزاق دنبلى " مفتون " )
12
سفرنانه كروسينسكى ( فارسى )
دولت شاه سلطان حسين ، به صورت چند نسخه خطى در اختيار دربار ايران قرار گرفت . در فهرستهاى نسخ خطى مختلف ، مجموعا ده نسخه معرفى شده است كه هشت نسخهء آن براى مصحح شناخته شده بود و از آنان هفت نسخه را مصحح با يكديگر مقايسه كرده است ، تنها از آن هشت نسخه ، نسخهء موجود در موزهء بريتانيا به شماره ) Rieu Suppl No . 36 ( در دسترس نبود و هفت نسخه ديگر داراى اين مشخصات هستند : 1 - نسخهء خطى كتابخانهء مجلس « 1 » ( ميدان بهارستان ) به شماره 2309 با اين مشخصات : اندازه 5 / 18 در 5 / 10 سانتىمتر - 137 صفحه و در هر صفحه 12 سطر به خط نستعليق زيبا با عناوين به همان خط كه به رنگ قرمز نوشته شده است ، برگ اول تذهيب از طلا و لاجورد و شنگرف و زرنگار و سرنج و همه برگها داراى جدول هفت خطى از مركب و طلا و لاجورد و شنگرف مىباشد . نوع كاغذ فرنگى آهار مهرهدار شكرى است و جلد آن ساخته محمد باقر بن صادق و از ميشن زرد ضربى بىمقواست . اين نسخه در تاريخ جمادى الاول 1277 ه ق به پايان رسيده است . 2 - نسخهء خطى كتابخانه دانشكده ادبيات و علوم انسانى دانشگاه تهران به شماره 107 ج است . كه اكنون به كتابخانه مركزى دانشگاه منتقل شده است . اين نسخه به خط نستعليق و كتابت تقى بن الحسينى « 2 » تفرشى نعمة اللهى ملقب به محب على شاه است . عناوين درشت به رنگهاى قرمز ، مشكى و بنفش مىباشند جدول آن شنگرف ، در 205 صفحه با كاغذ فرنگى ، جلد تيماج سرخ ضربى مقوايى است . اندازه آن 5 / 17 * 22 و 13 سطرى مىباشد . كاتب پس از توضيحى در صفحات اول و دوم مبنى بر اقامت بيست و شش ساله مؤلف در ايران ، ذكر مىكند كه ترجمهء تركى كتاب در باسمه خانه اسلامبول به
--> ( 1 ) - در فهرست كتابخانه مجلس شوراى ملى تأليف سعيد نفيسى ، ج 6 ( تهران 1344 ) ، ص 266 خط اين نسخه ، تحريرى ذكر شده است كه خط نستعليق اصح مىباشد . ( 2 ) - در مهر كاتب موجود در ابتدا و انتهاى كتاب ، تقى بن الحسين الحسينى خوانده مىشود اما آقاى محمد تقى دانش پژوه در فهرست نسخههاى خطى كتابخانه دانشكده ادبيات شماره 1 ، سال هشتم ( تهران 1339 ) ، ص 124 و 125 از كاتب به نام تقى بن الحسين الحسنى ياد مىكند .