كروسينسكى ( مترجم : عبد الرزاق دنبلى " مفتون " )
11
سفرنانه كروسينسكى ( فارسى )
The Chronicles Of a Traveller : OR A History Of the Afghan Wars With Persia in the Beginning OF the last Centnry , From their Commencement to the Accession Of Sultan Ashraf , ( London 1840 ) در اوايل قرن نوزدهم ميلادى نسخهء تركى يادداشتها و سفرنامهء كروسينسكى با عنوان تاريخ سياح به دربار فتح على شاه قاجار مىرسد و عباس ميرزا دستور ترجمهء آن به فارسى را مىدهد و عبد الرزاق نجف قلى دنبلى « 1 » مورخ وقت ، ترجمه آن را به عهده گرفت . كتاب تحت عنوان بصيرت نامه در گزارش و استيلاى افغان بر اصفهان در زمان
--> ( 1 ) - مفتون دنبلى ( عبد الرزاق بيك بن نجف قلى ) ( 1243 - 1176 ق / 1206 - 1141 ش ) در خوى به دنيا آمد . در ده سالگى به عنوان گروگان روانه شيراز شد و پس از چهارده سال تحت نظر بودن به علت تسخير شيراز توسط على مرادخان زند ، آزاد شد و به آذربايجان بازگشت . وى به نظم و نثر فارسى و عربى تسلط داشت . تأليفات وى عبارتست از : 1 - تجزية الاحرار و تسلبة الابرار ، به تصحيح حسن قاضى طباطبائى ( تبريز ، دانشكده ادبيات ، 1349 ) . 2 - مآثر سلطانيه با مقدمهء غلام حسين صدرى افشار ، ( تهران 1351 ) . 3 - نگارستان دارا در فرهنگ معين ( ج 6 ، تهران 1352 ، ص 2006 ) تأليفات ديگرى از دنبلى ذكر شده است : 4 - حوائق الجنان 5 - روضة الاداب و جنة الالباب 6 - حدائق الادباد 7 - كليات ديوان و غزليات 8 - مثنوى ناز و نياز 9 - منظومهاى به نام مختار نامه 10 - ترجمه يادداشتهاى كروسينسكى تحت عنوان « عبرت نامه » يا « بصيرت نامه » . براى آگاهى بيشتر پيرامون زندگانى عبد الرزاق دنبلى رجوع كنيد به : عزيز دولتآبادى ، سخنوران آذربايجان ، ج 2 ( تبريز 1357 ) ، ص 886 و نشريه دانشكده ادبيات دانشگاه تبريز ، سال 2 ، ص 1 .