كروسينسكى ( مترجم : عبد الرزاق دنبلى " مفتون " )

10

سفرنانه كروسينسكى ( فارسى )

صفوى و شورشهاى داخلى و افول دولت صفوى در سنوات 1440 - 1123 / 1711 1727 مىباشد . اين كتاب در سال 1727 در رم و با عنوان : Relation de Mutationibus Memorabilibus Regui Persarum منتشر شد . كروسينسكى تا سال 1728 در رودستوف به‌سربرد اما پس از آنكه به لهستان مراجعت كرد و ساير مشاهدات خود در ايران را به رشتهء تحرير درآورد ، در 22 مه سال 1755 در شهر كامىنيك Kaminiek در سن هشتاد و يك سالگى درگذشت . تأليفات كروسينسكى از اولين چاپ خاطرات كروسينسكى كه به زبان لاتين نوشته شده است ، نسخه‌اى به دست نيامده است ، اما اطلاعات ضمنى كتاب‌شناسان از اثر وى ، از متن ترجمه‌اى به زبان فرانسه است كه تحت نظارت خود كروسينسكى توسط منشى اول راكوشى به نام بشون انجام شده است . اين ترجمهء فرانسه توسط كروسينسكى به كشيش فلوريودار منونويل دادستان هيئت ژوزئيت‌ها در شرق مديترانه ارسال مىشود و وى آن متن را به كشيش ژان آنتونيو دو سرسو J . A . du Cerceau مىفرستد و وى آن را اصلاح و در دو جلد در لاهه در سال 1728 تحت عنوان : Histoire de la Derniere Revolution de Perse منتشر مىكند . چاپ سفرنامه كروسينسكى چنان با استقبال مواجه مىشود كه در همان سال توسط مترجم ناشناسى به زبان انگليسى ترجمه مىشود و با ويژگيهاى زير چند بار به چاپ مىرسد : The Hitory Of the Revolution Of Persia , ( London 1728 ) , ( Dublin 1729 ) . اين كتاب در همان زمان به زبانهاى هلندى ، آلمانى و تركى نيز ترجمه مىشود . ترجمه كتاب به زبان تركى از نسخهء فرانسه دوسرسو توسط ابراهيم متفرقه در ذيحجهء 1411 / ژوئن 1729 پايان مىپذيرد و با دخل و تصرف و با عنوان تاريخ سياح در بيان ظهور افغانيان و سبب انهدام دولت صفويان به چاپ مىرسد . ترجمه ابراهيم متفرقه بار ديگر توسط كريستيان كلوديوس Johan Christian Clodius استاد عرب‌شناس آكادمى لايپزيك ، به زبان لاتين ترجمه و در سال 1731 در همان شهر منتشر شد . ترجمه لاتين كلوديوس توسط ميتفورد George Newnham Mitford با ويژگيهاى زير چاپ شد :