بزرگ بيش از شاهان ديگر جانب هنر را گرفت و منع و نهى دينى چندان سخت نبود و هنر ايران احيا شد . به همت شاه اسماعيل بنيانگذار سلسلهء صفوى ، ( به يك حكم و ) در يك روز تقريبا مردم سراسر ايران به شيعه تغيير مذهب دادند . پادشاه ( ساسانى ) خسرو پرويز و پس از او شاه عباس كبير حاميان بزرگ هنر بودند . در عهد ساسانيان خسرو پرويز صنعتگران و هنرمندان را از چين فراخواند ، و ظروف همانند طرح و كار چين زياد ساختند . اما رفته‌رفته ظروفى كه نمودار ذوق و زيبايىشناسى ايرانى است در اينجا درست كردند . نمونهء آثار برتر ساخته شده از چينى در دورهء جديدتر [ كوزه ] قليان و چيزهايى مانند آن است . چينىهاى ساخت ايران در مقايسه با ساخته‌هاى چين هم به راستى لطيف و ظريف است . اما ساخته‌هاى تقليدى سالهاى اخير در خور توجه و شايان ذكر نيست . زيارتگاهها و آرامگاههاى شاهان و مساجد كه در سراسر كشور فراوان است با كاشى و سفالهايى كه لعاب روزگار خود را دارد زينت شده است . رنگ مشخص عصر صفوى آبى تند ويژهء ايران يا به اصطلاح نيلى ( به رنگ سنگ لاجورد ) است كه در مساجد بزرگ اصفهان و بناهاى مانند آن در گوشه و كنار ايران مىبينيم . اين بناها و زينت‌ها آثار هنر قديم ايران را به امروزيان رسانده است . اما اكنون ديگر نمىتوانند نظير اين آثار را بسازند . ساختن نقش و نماهاى عالى با سفال لعابدار هم در آن روزگار به اوج رسيد . اما اين هم از شيوهء نگارگرى چين اثر فراوان پذيرفت ( چنان كه شيوهء ترسيم ابر خجسته و نقش‌هاى مانند آن يكسره سبك چينى دارد ) ، يا كه در تأثير شيوهء نگارگرى هند شد . اما نقش و نماها بيشتر نماد والايى است از قهرمانان باستانى ايران كه داستان آنها در شاهنامهء فردوسى آمده است . در اين ميان صحنهء ناساز كشتن ديو سفيد هم كه به دست رستم از پا درمىآيد هست . اگر پىجوى همانندى براى نابودسازى