خانهء ييلاقى يكى از ديوانسالاران قديم بود ، اما او به گناهى گرفتار شد و دولت اين خانه را مصادره كرد . باغ فردوس حالا به ويرانى افتاده ، اما ساختمانى از آن به سبك رنسانس نمونهء اروپايى است به كيفيتى كه هيچ ناسازى و ناهماهنگى در آن نمىبينيم ، و به خصوص آرايش داخلى و كاشيكارى ديوار « 1 » و زيرطاقىها و تركيب ايوان با بناهاى اروپا و امريكا همسرى دارد . معمار ايرانى كه اين بنا را طرح افكند از معمارى اروپا الگو گرفته ، اما طرح غربى هيچ او را مقيد نساخته و نقشه را چنان از كار درآورده است كه اگر معماران ساختمانهاى دولتى امروزى ما اين بنا را ببينند مىخواهند از خجالت بميرند . اتصال ديوار به سقف با انحنا و گرفتن زاويه با گچ‌برى ( به شيوهء مقرنس‌كارى ) انجام مىشود كه شيوهء ساراسن « 2 » است ، با خانه‌بندى موزون منظم مانند لانهء زنبور عسل كه گاه با رنگ‌آميزى و طلاكارى زينت مىيابد . البته شيوهء ساراسن را ايرانيان به اعراب آموختند ، و اين شيوه در ايران ديرزمانى پيش از كاربرد آن در پارتنون « 3 » يونان و كولوسوم « 4 » در رم بارآمد ، و به اصطلاح ستونك پاطاق « 5 » ساراسن ابداع شد . ناگفته پيداست كه در بناهاى ساخته شده از آجر ، طاق قوسى و ستونك پاطاق بيشتر كاربرد دارد ، و مسلم است كه ايران هم از معمارى

--> ( 1 ) . در متن با حروف هجايى آوانگار ژاپنى ( كاتاكانا ) Faience ( فايانس ) نوشته كه به معنى ظروف و زينت‌هاى ساخته شده از سفال لعاب داده يا بدل چينى ( سفالينهء لعابدار ) است . ( 2 ) . Saracen ، به معنى مسلمان . به ظاهر ، شيوهء ايرانى و اسلامى مراد است . ( 3 ) . « Parthenon نام پرستشگاه بزرگ الههء " پالاس آتنا " كه در سدهء پنجم ق . م . به معمارى ايكتينوس در آتن برپا شد ، و از عاليترين ساختمانهاى دوران كلاسيك يونان شناخته شده است . » ( پرويز مرزبان و حبيب معروف ، فرهنگ مصور هنرهاى تجسّمى ) ( 4 ) . Colosseum ( به فرانسه Kolize ) نام آمفى تأتر عظيم روم كه در 72 - 80 پ . م . نزديك انتهاى جنوب شرقى فوروم ساخته شد . بيضى شكل و چهار طبقه بود و جاى حدود 50000 تماشاچى داشت . ميدان وسطش جاى نمايشهاى گلادياتورها بود . قسمت اعظم آن به جا مانده است ، و از پرهيبت‌ترين آثار قديمى روم است . ( مصاحب ، دائرة المعارف ) ( 5 ) . ستونك پاطاق يا چانه - اندكى پيشگردگى در زير طاق كه به صورتهاى مختلف قطار ، مقرنس يا ستون‌نما تزئين مىيابد . ( مصاحب ، دايرة المعارف )