انديشه سياسى تشيّع بر خلاف گرايش عمومى ميان اعراب ( سنى ) ، اهل مذهب شيعه سلطنت ( موروثى ) را نظام الهى مىدانند . امتزاج خون اخلاف محمد ( ص ) با خاندان ساسانى از راه وصلت امام حسين با شاهدخت ايرانى ، مايه و پايه‌اى براى پرستش خاندان على ( ع ) در ميان ايرانيان است . برابر اعتقاد شيعيان ، امام حكيم و قديس است و معصوم ، از انس است نه جن ، و واسطه است ميان خدا و انسان . يك اصل اعتقادى شيعه ، اين است كه امام دوازدهم همچون انسان معمولى از دنيا نرفت ، بلكه در سال 873 ميلادى ( 260 ه . ) در شهر جابلقا به صورتى معجزنما در پردهء غيب رفت . مهدى موعود در روز دادرسى جهانى و در مسجد گوهرشاد مشهد ظهور خواهد كرد تا حساب عالميان را برسد و جهان را از ستمگاران پاك كند . اين اصل اعتقادى شيعيان همانند عقيده به ميروكو بوساتسو ( منجى موعود ) در آيين بودا است . پيشتر ياد شد كه شيعيان سواى زيارت كربلا ، رفتن به مشهد را هم وسيلهء تبرك و تقرّب مىدانند . كسانى كه مشهد را زيارت كرده‌اند ، مشهدى خوانده مىشوند ؛ و آنهائى كه به كربلا رفته‌اند عنوان كربلائى مىگيرند ؛ و به مكه و زيارت حج‌رفته‌ها را هم حاجى مىگويند . هنوز در شهر كربلا چيزى كه به غيرمسلمانها نمىفروشند هست ، و آن مهر است مكعب‌شكل و از تربت پاك كربلا . نيز در اين شهر چيزى به شكل پنجهء دست از مس يا برنج مىفروشند . ما غير مسلمانها نمىتوانيم آن را بخريم . با اين وسيله است كه مسلمانان ( شيعه ) چون با شنيدن و يادآوردن مصائب شهيدان كربلا به هيجان مىآيند ، بر سر و سينهء خود مىزنند و اين نماد پنج انگشت ( حضرت ) فاطمه است ، كه او نمونهء والاى زن در تاريخ و سنت اسلامى است . در كار تفسير قرآن مجيد ، هم سنيّان سخت گيرند و مقيّد به نصّ كتاب و فهم و