انداختند ، و با اردهء آهنين ، فداكارى و ايثار آن را پيش بردند و به انجام رساندند . اين دوره ، نيمهء دوم سدهء نوزده ، عصرى شگفتىبرانگيز در تاريخ ژاپن است . زيرا كه سرزمين آفتاب در اين روزگار ، مردانى بار آورد كه در همان جامعهء ژاپن نيز خاستگاه بسيارى سرداران و سران پرمايه و جوهر است كه به فضيلتهاى و الا ممتاز بودند . نيكبختى ژاپن اين بود كه در دوره‌اى حساس از تاريخ آسيا و جهان چنين نخبگان و برجستگانى سكان‌دار دولت بودند و توانستند ( سفينهء ژاپن ) ( به اصطلاح ژاپنىها ( نيهون مارو ) را سنجيده و با تدبير از درياى توفانى بگذرانند و به ساحل نجات و كرانهء سعادت امروزى برسانند . سفرنامه و يادداشتهاى ايران كازاما ، گوياى ذهن روشن ، فكر سليم و اطلاعات پردامنهء اوست ، و خواننده با نگاهى به اين نوشته در مىيابد كه اين دانشى مرد اديب ، ديپلمات و سياستمدار چه آگاهيهاى وسيع و ارزنده دربارهء ايران در يادداشتهايش كه حاصل كمتر از سه سال اقامت او در سرزمين ما است ، با دقت و مطالعه و حوصله گرد آورده است . شرح كازاما از تمدن ، هنر ، فرهنگ و ادب ايران سرشار از تحسين مردمى است كه اين مايه‌هاى معنوى را بار آورده‌اند . مىگويد كه ايرانيان ، مانند چينيان ، ادبيات بسيار زيبا و لطيف دارند ، و زبانى كه در بيان از معنى فرا مىرود . « ايران از عهد باستان كشورى بوده است با سيصد گونه آداب و سه هزار گونه مراسم دقيق تشريفاتى ، » و « معماران ايرانى ( عهد باستان ) علم و فن ساختمان نخوانده بودند ، اما باز معماران ژاپنى به پايهء آنها نمىرسند ، » « خط زيبا و خوشنويسى براى ايرانيان هنر است ، » و « هنر ايران با آن كه در اصل تجملى است ، گرايش بسيار به مفيد و كارآمد بودن ( در زندگى ) دارد . » « ذوق عالى و حس زيبايىشناسى از هزاران سال پيش با جان و دل مردم ايران سرشته شده است ) ؛ ايرانيان مردمى شاعرطبع و ادب‌پيشه‌اند و بيشترشان مانند حافظ ( شاعر بزرگ ايرانى ) ذوق زيبايىشناسى دارند ، اهل خرد و معرفت‌اند ، و شيوهء زندگانى را مىدانند .