تفاوتى با زن رسمى ( دائم ) ندارد . گاهى زن صيغه نيز همراه شوهر به محل كار و مأموريت متعدد او مىرود . ايرانيان به اين نظام مباهات نمىكنند و اين صرفا رهيافتى براى دلبستگى عاطفى انسان است و نظام بخشيدن به آن . مردم اروپا و امريكا پاكى اخلاق را به لفظ ، تحسين مىكنند ، اما پنهانى به گناه و بىعفتى مىپردازند . پس اين نظام شرعى و قانونى عالى است . بچهء حرامزاده ميان مسلمانان سراغ نمىشود . كودكان بيگناه در پناه قانونند . بدرفتارى با طفل نامشروع از فكر مسيحيت آمده است . تمدن اروپا با تأكيدى كه بر پاكيزگى و دوام و ناگسستنى بودن پيوند زناشويى دارد زندگى در سايهء تاريك ( ادامهء زندگى زناشويى ناخواستنى و داشتن رابطهء نامشروع ) را رواج داده است . طبع ايرانى اين را نمىپسندد . اخيرا قانون اصلاح شد ، و طلاق معلق به مشاوره و دادرسى است . مرد نمىتواند به دلخواه زن را طلاق بدهد . شايد كه نظام زن اضافى ( متعه ) هم از ميان برود . عروسى ايرانى همانند هر كشور ديگر جهان ، در ايران هم عروسى در هر ناحيه آداب ديگر دارد . البته مشركان ( - غيرمسلمانان ) نمىتوانند در مراسم ( عقد ) و عروسى مسلمانها حضور پيدا كنند ، و فقط پس از برگزار شدن آيين عقد مىتوانند از دور شاهد مهمانى عروسى باشند . در اينجا به تجربهء شخصى و با برگرفتن وصفى كه در كتاب نوردن « 1 » آمده است ، آداب و رسوم عروسى در ناحيهء بوشهر را كه يكى از معمرين ايرانى روايت كرده است مرور مىكنم و به معرفى اين آيين ناديده مىپردازم . در ناحيهء بوشهر پسر كه چهارده سالش شد ، ديگر وقت زن گرفتنش است . چون اينجا ناحيهء جنوبى است ، گرمسير است و پسر زود رسيده و بالغ مىشود . او در اين

--> ( 1 ) . Herman Norden . سفرنامه ايران او با مشخصات زير به فارسى ترجمه شده است : نوردن ، هرمان : زير آسمان ايران ، ترجمه سيمين سميعى ، دانشگاه تهران ، 1356 .