آكى ئو كازاما ( مترجم : هاشم رجب زاده )
120
سفرنامه كازاما ( فارسى )
زندگى مىكنند چادرنشيناند و به دنبال آب و علف ( براى دام و احشام خود ) همواره كوچ مىكنند . در اين ايام آنها به موهبت كان نفت معاش بخور و نميرى دارند . بهخصوص در اين اطراف عربزبانها و فارسىزبانها هر دو مسلمان شيعه هستند ، و با هم به مؤانست بهسر مىبرند . نزديك به همهء رانندههاى ماشين در اين ناحيه عرب هستند . از مناطق نفتى مورد بهرهبردارى شركت نفت انگليس و ايران ، من فقط از حوزهء نفتى مسجد سليمان ديدن كردم . نام اينجا به معنى نيايشگاه سليمان نبى است ، چون به گفتهء مردم ، محل بناى نيمه ويرانهء معبد مانندى را كه در اينجا هست در عهد عتيق ، ( حضرت ) سليمان ساخته است . بوميانى كه در اين حوالى زندگى مىكنند قدمت و تاريخ آثار باستانى را به سادگى پيش خود مسلّم داشته و در باور نهادهاند . مثلا مىگويند كه حضرت سليمان آثار باستانى كهنهتر را ساخت و شاه عباس بزرگ آثار باستانى تازهتر را بنا كرد . پيش از جلوس پادشاه كنونى ، اين نواحى زير قدرت ستمكارانهء شيخ خزعل ، شيخ محمّره ، بود - كه حالا هشتاد سال دارد . چون او ملكيت زمينى را كه كان نفت زير آن است داشت از انگليس مبلغ كلانى حق امتياز گرفت ، و با اين سرمايه و ثروت در مقابل قشون حكومت رضا شاه درآمد . حكومت بريتانيا هم به او لقب « سر » « 1 » داد تا او را در جانب خود نگهدارد و بر آن است كه ، اگر بتواند ، از عربستان ( - خوزستان ) كشور به ظاهر مستقلى درست كند و آن را در اختيار خود بگيرد . اما شيخ خزعل هم باهوش بود ، و به آسانى فريفته نشد و ماهرانه با انگليس كجدارومريز مىكرد ، تا سرانجام كه در برابر رضا شاه به مقاومت برخاست . اما عاقبت نتوانست پيش ببرد ، و همه چيز را از دست داد و حالا گيج و سردرگم است . اما با اينكه ( دولت ايران ) او را در چنگ اختيار خود گرفت ، با او به ملاطفت رفتار شد . با اين تدبير ، حاكميت
--> ( 1 ) - Sir