از شيراز به تخت‌جمشيد با فاصلهء كمى از شهر شيراز ، از روى پل بزرگ بلندى ، از رودخانه‌اى كه از شمال به طرف جنوب جريان داشت ، گذشتيم . در فاصلهء دو كيلومترى شهر از دروازهء باشكوه بزرگى گذشتيم « 1 » . قسمت اعظم اين دروازه از سنگهاى تراشيده‌اى ساخته شده بود . اين بنا در حال ويران شدن بود . از ساختمان‌هاى زيادى ، كه زمانى خارج از اين دروازه و در كوههاى اطراف قرار داشتند ، جز ويرانه‌هاى غم‌انگيز چيزى به چشم نمىخورد . از تمام محلهء كنار شهر ، كه زمانى بين دروازه « 2 » و شهر شيراز قرار داشت ، جز دو مسجد چيزى به‌جاى نمانده است . پس از پنج ساعت و نيم به زرقان رسيديم . بيشتر راه كوهستانى و سنگلاخى است . زمين‌هاى حاصلخيز ناآبادانند و حتى به نظر مىرسد ، كه درخت‌ها هم از جنگ‌هاى زيادى كه در اين حوالى رخ داده است ، شكوه مىكنند . چون جويها و قناتهايى ، كه زمانى به ريشه‌هاى اين درخت‌ها آب مىرسانيدند ، يا راههاى ديگرى جسته‌اند و يا به كلى ويران شده‌اند . كاروانسراى باد سياه ، خيلى محكم‌تر از آن ساخته شده بوده است ، كه خودبه‌خود ويران بشود . از دهكده‌اى ، كه

--> ( 1 ) . منظور نيبور دروازه قرآن است . ( 2 ) . محل اين دروازه در نقطهء . A در شكل 22 و هم‌چنين خود دروازه به‌صورت مستقلى در اثر Reizen over Moskovie door Persie en : de Bruin Indie etc . Amster - dam , I 7 II , I 9 I 4 نشان داده شده است .